تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 17

مساهمون:

ص١٧

آذار

(
z r
) ا . پ . ماه ششم از سال رومى كه اول بهار بود .

آذار آفيون

(
z r - fyun
) ا . پ . كف دريا و زند البحر .

آذار طوس

(
z r - tus
) ا خ . پ . حكيمى كه شوهر مادر عذرا بود .

آذارى

(
z ri
) ص . پ . منسوب به آذار ماه رومى .

آذان

(
z n
) ع . ج اذن و اذن و آذان الارنب گياهى شبيه به بارتنگ و برگش باريكتر و اذان الدّب : گياهى و آذان الثور : گاو زبان و آذان الجدى : بار تنگ و آذان الشاة : گياهى كه لصيقى نيز گويند و آذان العبد : نيز گياهى شبيه به بارتنگ و

آذان الغزال

(
z nol - qaz l
) : آذان الشاة و آذان الفار : گياهى كه ضماد آن را در اورام چشم استعمال مىكنند و

آذان الفيل

(
z nol - fil
) پيلگوش و

آذان القسيس

(
z nol - qessis
) كه

آذان القاصى

(
z nol - q si
) نيز گويند : هميشه بهار .

آذر

(
zar
) و (
zor
) ا . پ . آتش و نار . و عشق . و مخفف آذار و ماه نهم از سال جلالى . و ا خ . فرشته‌اى كه موكل بر آفتاب است و فرشته‌اى كه امور ماه آذر به او تعلق دارد و روز نهم از هر ماه شمسى . در روز نهم ماه آذر بواسطهء تطابق نام روز و ماه جشن و عيد كنند و آتش خانه را بروبند و زينت گيرند كنند و ناخن چينند و موى سر بسترند . و ا خ . نام پدر حضرت ابراهيم پيغمبر .

آذرآباد

(
zar - b d
) ا خ . پ . نام آتشكده‌اى بود در تبريز . و نام قديم شهر تبريز .

آذرآبادگان

(
zar - b deg n
) ا خ . پ . آذربايجان .

آذرآبادگون

(
zar - b degun
) ا . پ . گلخن حمام . و كورهء آهنگرى .

آذرآئين

(
zar - 'in
) ا خ . پ . آتشكدهء چهارم را گويند چه مردم ايران بشمارهء هفت ستارهء گردنده هفت آتشكده داشته‌اند : آذر مهر و آذرنوش و آذر بهرام و آذر آئين و آذر خرداد و آذر برزين و آذر زردهشت و در هر يك از اين آتشكده‌ها بخور مناسب كوكبش را مىسوزانيده‌اند .

آذرافروز

(
zar - afruz
) ا . پ . آتش‌افروز . و ا خ . ققنس . و نام پسر اسفنديار .

آذرافزا

(
zar - afz
) ا . پ . آتش افروز .

آذرباد

(
zar - b d
) ا خ . پ . يكى از موبدان و دانشمندان قديم ايران . مر . آزرباد .

آذربادگان

(
zarb dg n
) ا . پ . آتشكده و ا خ : نام آتشكده‌اى بود در تبريز . معنى تركيبى اين لفظ نگهدارنده و حفظكنندهء آتش است چه بادگان بمعنى نگهدارنده مىباشد . و شهر تبريز را نيز به اين نام ناميده‌اند .

آذربايجان

(
zarb yej n
) ا خ . پ . آذربايگان .

آذربايگان

(
zarb yeg n
) ا خ . پ . ايالت شمال غربى ايران كه حاكم‌نشينش شهر تبريز است و سرحد ما بين ايران و روس و آبادترين قسمتهاى ايران .

آذربرزين

(
zar - barzin
) ا خ . پ . آتشكدهء ششم كه در فارس بوده و برزين نام از خلفاى حضرت زردشت بنا كرده بود .

آذربو

(
zar - bow
) ا . پ . گل اشنان كه زردرنگ است و بدان رخت و جامعه شويند .

آذربويه

(
zar - bowye
) ا . پ . مر . آذربو .

آذربهرام

(
zar - bahr m
) ا خ . پ . آتشكدهء سوم از هفت آتشكده و رب النوع فتح و فيروزى .

آذربيجان

(
zar - bij n
) ا خ . پ . مر . آذربايجان .

آذرپرست

(
zar - parast
) ص . پ . كسى كه آتش را مىپرستد و ستايش مىكند .

آذرپيرا

(
zar - pir
) ا . پ . خادم آتشكده .

آذرپژوه

(
zar - pajuh
) ا خ . پ . نام يكى از فرزانگان زمان نوشيروان از شاگردان بزرگ مهر كه بفرمان اين پادشاه بر رسالهء زورهء شت زردهشت شرحى نوشت .

آذرتش

(
zar - toc
) ا . پ . سمندر .

آذر خرداد

(
zar - xord d
) و آذر خردار (
zar - xord r
) پ . ا خ . نام آتشكدهء شيراز يا آتشكدهء پنجم كه خورداد نام مؤبد ساخته . و نام فرشته‌اى كه مأمور بحفاظت اين آتشكده بوده . و رب النّوع ميوه و درخت بارور .

آذرخرين

(
zar xorin
) و (
zare xorin
) ا خ . پ . نام آتشكدهء پنجم از هفت آتشكده .

آذرخش

(
zraxc
) و (
zaraxc
) ا . پ . نام روز نهم از ماه آذر . و اين روز مانند روز مهرگان روزى است مبارك كه در آن جشن گيرند و عيد كنند و ناخن چينند و موى سترند و در اين روز همهء آتشكده‌ها را صفا مىدادند .

آذرخشا

(
zraxc
) ا . پ . برق و صاعقه . و سرماى شديدى كه موجب هلاكت انسان و حيوانات گردد .