آدابها
(
dab - h
) پ . ج . آداب .
آداد
(
d d
) ع . ج . آدّ و ادّ .
آداش
(
d c
) ا . پ . - مأخوذ از تركى - هم اسم و هم نام . و دو شخص كه داراى يك اسم باشند آداش يكديگرند .
آداك
(
d k
) ا . پ . خشكى در ميان دريا و جزيره . و پاياب و گدار .
آدام
(
d m
) ج ادم و ادام و اديم .
آدب
(
deb
) ص . ع . بمهمانى خواننده .
ج . آدبة .
آدخ
(
dax
) ص . پ . خوب و نيكو و مغز و ميمون و ا . بلندى . و بلندترين درجه .
آدر
(
dar
) ا . پ . آذر و آتش .
آدر
(
dar
) ص . ع . دبه خايه . ج . ادمر .
آدر
(
dor
) ع . ج دار .
آدر
(
der
) پ . ا . نيشترى كه بدان قصد كنند . و شعله .
آدرخش
(
draxc
) ا . پ . صاعقه و رعد و برق . و سرما . و درخش .
آدرس
(
dres
) ا . پ . - مأخوذ از زبان فرانسه - نمره و نشانهء خانه و دكان و غيره .
آدرشاخ
(
darc x
) ا . پ . ترشىآلات .
و آب نمك . و چيزهاى شور مانند آب دريا .
آدرفش
(
drafc
) ا . پ . درفش و آلتى كه بدان چرم را سوراخ نمايند .
آدرم
(
dram
) ا . پ . نمد زين خواه با چاك و يا بىچاك بود و عموم اسلحه از كارد و شمشير و خنجر و تير و كمان . و افزارى درفش مانند كه نمد زين را با آن دوزند .
آدرنگ
(
drang
) ا . پ . رنج و محنت .
و آفت و هلاكت .
آدرون
(
derun
) ا خ . پ . نام دهى .
آدرياتيك
(
dri tik
) ا خ . پ . خليج آدرياتيك كه درياى آدرياتيك نيز مىگويند خلج طولانى است در رم كه آبهاى ايتاليا و يوگوسلاوى و آلبانى در آن مىريزد .
آدش
(
dec
) ا . پ . آتش و نار .
آدغر
(
dqar
) ا . پ . خانهء ييلاقى .
آدك
(
dak
) ا . پ . جزيره و خشكى ميان دريا .
آدم
(
dam
) ا خ . پ . پدر همهء مردمان و ابو البشر لقب اوست و ا . انسان - در مقابل حيوان - مانند كسى كه به فرزند خود عتاب كرده مىگويد : آخر پسر تو آدمى نه حيوان .
آدم
(
dam
) ا خ . ع . ابو البشر و پدر آدميان . ج اوادم .
آدم
(
dam
) ص . ع . بعير آدم شترى كه موى وى سپيد و چشمش سياه بود ج . : ادم و ادمان . و نيز گندمگون سپيد چرده .
آدمان
(
dam n
) پ . ج آدم .
آدم پيرا
(
dam - pir
) ا خ . پ . يكى از نامهاى خداوند جل شانه و ا . مرشد كامل .
آدم پيرا
(
dam - pir
) ص . پ . پيرايندهء آدم و پاككننده و زينتدهندهء او .
آدمة
(
demat
) ع . ج ادام و ج اديم .
آدم ثانى
(
dame - s ni
) ا خ . پ .
حضرت نوح پيغمبر .
آدمخوار
(
dam - x r
) ص . پ .
آنكه گوشت آدمى مىخورد .
آدمستان
(
damest n
) ا خ . عالم جهان . و ا . جائى كه پر از آدميان باشد .
آدم سر
(
dam - sar
) ص . كچل و كل .
آدمشناس
(
dam - cen s
) ص . پ .
شناسندهء انسان .
آدمگرى
(
dam - gari
) ا . پ . انسانيت و مردانگى و شجاعت .
آدمى
(
dami
) ص . پ . منسوب به آدم و انسانى . و گندمگون . و ا . كيك و انسان .
آدميان
(
dami n
) ا ج . اولاد آدم و مردمان .
آدميانه
(
dami ne
) ص . پ . مانند انسان . و م ف . بطور انسان و با انسانيت .
آدمى بچه
(
dami - bace
) ا . پ . طفل و كودك انسان .
آدميت
(
damiyat
) ا . پ . از كلمههاى مولود از زبان تازى است . يعنى تربيت و انسانيت . و بيشتر فارسى زبانان آذربايجان استعمال مىكنند چنان كه گويند اين شخص آدميت ندارد يعنى انسانيت ندارد .
آدميزاد
(
dami - z d
) و آدميزاده
(
dami - z de
) ا . پ . پسر انسان و زادهء انسان - و مردم و انسان .
آدمىخوار
(
dami - x r
) ص . پ .
آنكه گوشت انسان مىخورد .
آده
(
de
) ا . پ . دو چوب بلند كه بفاصله در زمين فروبرند و چوب ديگر بالاى آن دو بندند و مرغان و كبوتران بر آن نشينند .
آدى
(
d
) ص . ع . باقوتتر و قوىتر و يارىدهندهتر . الحديث : يخرج من قبل المشرق جيش آدى شيئى و اعده يعنى لشكرى كه قويتر اشياء است .
آديج
(
dij
) ا خ . پ . رودى در ايتاليا كه مشروب مىكند ايالت ورن را و پس از آنكه سى كيلومتر امتداد طى نمود در درياى آدرياتيك مىريزد .
آديش
(
dic
) ا . پ . آتش و نار .
آدينده
(
dyande
) ا . پ . قوس و قزح و آژفداك .
آدينه
(
dine
) ا . پ . روز جمعه و روز هفتم از روزهاى هفته .
آدينه مسجد
(
dine - masjed
) ا خ . پ - دهى از محال سربند عراق . و مردم آنجا بحسن - و خوشگلى معروفند .