آجنگان
(
jang n
) ا خ . پ . قريهاى از توابع سرخس .
آجودان
(
jud n
) ا . پ . مر . آجدان .
آجى
(
ji
) ا خ . پ . رودخانهاى در كنار شهر تبريز كه بدرياى شاهى مىريزد و آب آن تلخ و شور است و قابل شرب نمىباشد .
آجيدن
(
jidan
) ف م . پ . مر . آجدن .
آجيده
(
jide
) ا ص . پ . مر . آجده .
آجيش
(
jic
) م ح . پ . - از فعل آجيدن - قشعريره و دان دان شدن بدن .
آجيل
(
jil
) ا . پ . تنقلات مانند تخمه و بادام و پسته و نخودچه و امثال آنها .
آجينداجين
(
jin - d jin
) ا خ . پ .
دهى از توابع طالقان قزوين .
آچار
(
c r
) ص . پ . آميخته و درهم كرده . وا . انواع ترشى آلات . و زمين پست و بلند . و نمكزار .
آچار
(
c r
) ا . پ . كليد و هر آلتى كه بدان چيز بسته را باز كنند .
آچاك
(
c k
) ا . پ . تراب و خاك و زمين .
و گرد و خاك .
آحاد
(
h d
) ع . ج احد و . احد .
آحاد
(
h d
) ا . پ . مأخوذ از تازى مرتبهء اول و مراتب سگانهء اعداد چه اعداد داراى سه مرتبهاند : اول آحاد از يك تا نه ، دوم عشرات از ده تا نود ، سوم مآت از يكصد تا نهصد . و اين اعداد را كه طبقهء اول باشند طبقهء آحاد نيز گويند . و طبقهء دوم كه طبقة الوف بود نيز داراى سه مرتبه است : آحاد الوف از يكهزار تا نه هزار . عشرات الوف از ده هزار تا نود هزار و مآت الوف از يكصد هزار تا نهصد هزار . و همچنين طبقهء سوم كه طبقهء مليون بود نيز سه مرتبه دارد : آحاد مليون ، عشرات مليون . مآت مليون . و طبقهء چهارم كه بليون باشد و طبقهء پنجم كه ترليون بود نيز هر يك سه مرتبه دارد . و آحاد بمعنى عوام نيز استعمال مىشود . و آحاد الناس : عوام الناس .
آخ
(
x
) پ . كلمهء غير موصول كه هم در تحسين استعمال مىشود يعنى آفرين و بارك اللّه و هم در اظهار درد و غصه .
آخ
(
x
) ا . پ . نقش پا و نشان و علامت .
آخاء
(
x '
) ع . ج . اخ .
آخار
(
x r
) ا . پ . هر چيز نامعلوم و مجهول كه دور انداختنى باشد .
آخاز
(
x z
) ا . پ . هر چيز پست و كم قيمت .
آخال
(
x l
) ا . پ . چيزى افكندنى و بيكار مانند خس و خاشاك و خاكروبه و تراشه و چوب و پوست ميوهجات . و حشو .
آخال
(
x l
) ا خ . پ . نام قسمتى از اراضى تركماننشين كه از 1881 ميلادى به اين طرف به تصرف روسها درآمده و از حكومت ايران خارج گشته است . و نام شهرى .
آخانيدن
(
x nidan
) ف م . پ . سبب شدن براى كشيدن شمشير و مانند آن . و سبب شدن براى پيش آمدن . و پيش آمدن فرمودن .
و شمشير كشيدن فرمودن .
آختن
(
xtan
) ف م . پ . كشيدن . و كشيدن تيغ و شمشير . و اخته كردن و خصى كردن . و آويزان كردن . و راهنمائى كردن . و آوردن . و فراگرفتن .
و ف ل . جلو رفتن . و رسيدن . و باختن و بازى كردن .
و عادت كردن . و ترسيدن .
آخته
(
xte
) ص . پ . كشيده شده . و اخته و خصى شده .
آخذ
(
xez
) ص . ع . گيرنده . و گاه بمعنى اسم فاعل استعمال مىشود .
آخر
(
xar
) ا . پ . طاس و طشت .
و طشتى كه آرن آب گرم كرده بدن را مىشويند و ص . - مأخوذ از تازى - ديگر .
آخر
(
xar
) ص . ع . ديگر .
آخر
(
xor
) ا . پ . مر . آخور .
آخر
(
xer
) ص . ع . پسين - ضد نخستين - و سپس يق جاء آخرا يعنى آمد سپس همه . و بمعنى غائب و باقى ماندهء بعد از فناى هر چيزى و اين از صفات بارى تعالى است . و آخر الرحل .
دنبالهء پالان كه سوار بدان تكيه كند . و اتيتك آخر مرتين : آمدم ترا بار دوم . ج :
اواخر .
آخر
(
xer
) م ف . پ . - كلمهء موصول مأخوذ از تازى - بمعنى پس ، مانند آخر بشما گفتم : پس بشما گفتم - و آخر كار :
پسين كار . آخر شدن ف ل . تمام شدن .
آخربين
(
xer - bin
) ص . پ . دوربين و مآلانديش و محتاط .
آخرة
(
xerat
) ص . پ . - مؤنث آخر - پسين و سپس و ا خ . آن جهان و آخرة الرحل ا .
دنبالهء پالان كه سوار بدان تكيه كند . و آخرة العين : دنبالهء چشم . و جمادى الاخرة :
جمادى دوم .
آخرت
(
xerat
) ا خ . - ماخوذ از تازى - عالم ديگر - مقابل دنيا .
آخر دست
(
xer - dast
) ا . پ . صف نعال و كفش كن . و اواخر قمار . و عاقبت كار .
آخر سالار
(
xor - s l r
) ا . پ . ميرآخور و امير اصطبل .
آخرش
(
xerac
) م ف . پ . بالاخره و پس از همه .
آخرك
(
xorak
) ا . پ . مصغر آخر و استخوان ترقوه .
آخروط
(
xrut
) ا . پ . - مأخوذ از هندى - گردكان .
آخرون
(
xerun
) ع . ج آخر
آخريا
(
xeriyan
) م ف . ع . سپس يق