تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 12

مساهمون:

ص١٢
و زبان‌آور .

آتش دهقان

(
tec - dehq n
) ا . پ . آتشى كه دهقانان پس از درو كردن و برداشتن غله بر بقيهء آن زنند تا زمين قوت گرفته زور بهم رساند .

آتش‌زار

(
tec - z r
) ا . پ . جاى پر از آتش و آتشدان .

آتش زبان

(
tec - zab n
) ص . پ . تيز زبان كه به تندى و تيزى حرف زند . و بليغ .

آتش‌زن

(
tec - zan
) ا خ . پ . ققنس .

آتشزنه

(
tec - zane
) پ . چقماق و زناد و مقدح و سيخى كه بدان آتش شكنند .

آتشستان

(
tecest n
) ا . پ . ناحيهء آتش و استعمال اسلحهء آتشى . و آتش توپ در جنك .

آتش سخن

(
tec - soxan
) ص . پ . طعن‌زننده و در سخن عتاب‌كننده .

آتش عنان

(
tec - an n
) ص . پ . اسب شتاب و تند و تيز .

آتش‌فام

(
tec - f m
) ص . پ . هر چه رنگ آتش و مانند آتش باشد .

آتش‌فروز

(
tec - foruz
) ا . پ . مر . آتش‌افروز .

آتش‌فشان

(
tec - fecan
) ص . پ . يك قسم كوهى كه در قلهء آن مخرجى باشد و از آن گاز و بخار و خاكستر و سنگ و بعضى مواد مذاب موسوم به سعير خارج شده و به اطراف پراكنده گردد . و دانشمندان فرنگ در باب كوههاى آتش‌فشان چنين گويند : آبها پس از آنكه بواسطهء شكافهاى زمين از طبقات آن عبور نمودند باعماق كرهء زمين كه در آن جا حرارت شديد موجود است مىرسند و از اثر اين حرارت تبديل به بخار مىشوند و اين بخار چون داراى قوهء ارتجاعيت زيادى است بشدت موانع را دور مىكند و قشر زمين را منكسر نموده توليد كوه آتشفشان مىنمايد و اين قبيل كوهها هميشه تقريبا در حوالى دريا مىباشند .

آتش فعل

(
tec - fe'l
) ص . پ . اسب جلد و تند و مرد خشمناك .

آتشك

(
tecak
) ا . پ . برق و كرم شب تاب . و آبلهء فرنگ . و آتش كم . و مگس آتشى سرخ رنگ .

آتشكار

(
tec - k r
) ص . پ . خشمگين . و شتاب‌زده . و بدكاره .

آتشكار

(
tec - k r
) ص . كسى كه شغل او كار كردن با آتش بود مانند آهنگر و گلخنى و مطبخى .

آتشكاروان

(
tece - k rev n
) ا . پ . آتشى كه از كاروان در منزل باقى ماند .

آتشكده

(
tec - kade
) ا . پ . معبد زردشتيان كه در آنجا آتش را نگاهداشته محترم مىدارند و آتشكدهء بهرام ا خ . : برج حمل . چه حمل خانهء مريخ است .

آتشكده كاو

(
tec - akde - k v
) ا . پ . سيخ آهنى و يا چوب دراز كه بدان آتش را پيش كشند تا مشتعل گردد .

آتشگر

(
tec - gar
) و آتشگره (
tec - gare
) و آتشگيره (
tec - gire
) ا . پ . ابزارى كه بدان از منقل و ديگدان آتش بردارند و انبر .

آتشگون

(
tec - gun
) ص . پ . آنچه برنگ آتش باشد و ا . نام يك قسم گلى .

آتشلاخ

(
tec - l x
) ا . پ . جائى كه آتش فراوان باشد .

آتش لباس

(
tec - leb s
) ص . پ . سرخ پوش .

آتش محلول

(
tec - mahlul
) ا . پ . آب گرم و روغن گرم . و كنايه از شراب .

آتش مزاج

(
tec - mez j
) ص . پ . تندخو .

آتشناك

(
tec - n k
) ص . پ . آتشى و گرم .

آتش نثار

(
tec - nes r
) ص . پ . مردم گريان و غمزده .

آتش‌نشين

(
tec - necin
) ص . پ . قرار گرفته در آتش .

آتش نمرودى

(
tec - namrudi
) ا خ . پ . آتش عظيمى كه نمرود جهت سوزاندن حضرت ابراهيم افروخته و محيطش يفكرسخ بوده و هيچ ذىروحى از چهار فرسخى آن نتوانستى گذشت و به حكم الهى آن آتش بر آن حضرت گلستان شد :
قُلْنا يا نارُ كُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ

آتش نهال

(
tec - nah l
) ا . پ . آتش يكدسته چوب هيزم .

آتش‌واى

(
tec - v y
) ا . پ . شمشير . و آتش‌واى هندى : شمشير هندى .

آتشى

(
teci
) ص . پ . متعلق به آتش و حرارت . و سوخته شدهء از قهر و غضب .

آتشيان

(
teci n
) ا ج . پ . ديو و جن .

آتشيزه

(
tecize
) ا . پ . كرم شب‌تاب .

آتشين

(
tecin
) ص . پ . هر چيز منسوب به آتش و شراب آتشين : شراب سرخ و اشك آتشين : اشك گرم و آتشين آب : شراب سرخ و اشك گرم و آتشين پنجه : كارگر و استاد جلد كار و تند و تيز آتشين اژدها : جلد و تند و تيز . ا خ . : هر يك از سبعهء سياره و آتشين پيكر : جن و شياطين و ا خ . : آفتاب و آتشين پيل ا خ . آفتاب و آتشين دواج : شفق و آفتاب و شراب لعلى و آتشين صدف : آفتاب . و آتشين كاسه : آفتاب .

آتشين داغ

(
tecin - d q
) . پ . قيد منگنهء صحافى .

آتشين زبان

(
tecin - zab n
) ص . پ . كسى كه جلد و تند و تيز حرف زند .