تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 174

مساهمون:

ص١٧٤
نمودن . و كسى را در راه راست داخل كردن . و رستگار كردن .

ارشاش

(
erc c
) م . ع . ارش الفرس ارشاشا : عرق‌ناك گردانيد اسب را بدوانيدن . و ارشت السماء : باران‌ريزه باريد . و ارشت العطنة : فراخ شد زخم و پراكنده گرديد خون آن . و ارش الفصيل : دم خود را شتربچه خاريد . و دراز كرد گردن را در ميان دوران مادر تا شير خورد .

ارشاف

(
erc f
) م . ع . مكيدن آب و جز آن .

ارشاق

(
erc q
) م . ع . تيز نگريستن . و انداختن تير و جز آن به جائى . و دراز كردن آهو گردن را .

ارشام

(
erc m
) م . ع . ارشم ارشاما : مهر كرد خنور را به مهر چوبين . و ارشم الشجر : برگ آورد آن درخت . و ارشم البرق : درخشيد آن درخش . و ارشمت المهاة الرشم فرعته : ديد گاو دشتى علف نخستين برآمده را پس چريد آن را .

ارشح

(
arcah
) ص . ع . تيز خاطر و زيرك . و هوشيار و باوقوف . و زيرك‌تر و تيز . خاطرتر . يقال هو ارشح فؤادا .

ارشد

(
arcad
) ا . پ . مرقشيشا و حجر النور .

ارشد

(
arcad
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - با رشدتر و باهوش‌تر . و ارشد اولاد و يا اولاد ارشد : آنكه در ميانهء اولاد كسى با رشدتر و باهوش‌تر و با لياقت‌تر از همه باشد .

ارشد

(
arcad
) ص . ع . راه راست‌تر . و قريب‌تر بمطلب .

ارشنگ

(
arcang
) ا . پ . نام روز بيست و پنجم از هر ماه شمسى .

ارشق

(
arcaq
) ا خ . ع . نام كوهى در حوالى مغان .

ارشق

(
arcaq
) ص . ع . خوش قامت يق ما ارشق القوس : چه خوش قامت است اين كمان .

ارشك

(
arcak
) ا . پ . خطا و گناه . و عيب . و خشخاش .

ارشك

(
arcak
) ا . پ . رشك و حسد .

ارشكا

(
arack
) ا . پ . بلغت زند رشك و حسد .

ارشم

(
arcam
) ا . ع . باران اندك . و سگ و كلب . و ص . هر چيز نكوهيدهء اندك . و كسى كه بوى طعام برد و حريص بر آن گردد . و هر چيز كه بر آن خطها و سياهى و نگارها باشد .

ارشميدس

(
arcmides
) ا خ . پ . نام يكى از دانشمندان معروف يونان كه در سال 387 قبل از ميلاد متولد شد .

ارشن

(
arcan
) ا . پ . بلغت اهالى دشت قبچاق ابر و سحاب .

ارشه ارشه

(
arcoh - arcoh
) و (
arceh - arceh
) ع . كلمه‌ايست كه نخست با دست كون شتر را مىخارانند و بعد آن را مىگويند تا شتر تيز رود و بدود .

ارشيا

(
arcy
) ا . پ . بلغت زند تخت و اورنگ پادشاهى .

ارشية

(
arciat
) ع . ج رشاء .

ارص

(
arass
) ص . ع . كسى كه دندانها و يا رانهايش بهم نزديك باشند .

ارصاء

(
ers '
) م . ع . ارصى بالمكان ارصاء : پائيد در آنجاى و نگذاشت آن را .

ارصاد

(
ars d
) ع . ج رصد .

ارصاد

(
ars d
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - رصدهاى منجمين . مر . رصد .

ارصاد

(
ers d
) م . ع . آمادهء چيزى شدن . و ارصدت له : مهيا ساختم براى او . و پاداش دادم او را بخير و يا بشر .

ارصاع

(
ers '
) م . ع . سخت خستن به نيزه . و نشاندن آن به چيزى . و داراى بچه شدن خرمابن .

ارصاف

(
ers f
) م . ع . ارصف ارصافا : آميخت شراب را به آب جارى و روان .

ارصان

(
ers n
) م . ع . ارصنه ارصانا : محكم و استوار گردانيد آن را .

ارصح

(
arsah
) ص . ع . مردى كه دو ران وى بهم نزديك باشد . ج : رصح .

ارصع

(
arsa '
) ص . ع . رجل ارصع : مرد لاغر سرين و ران . و طعن ارصع : آنكه سنان آن فرو رود در مطعون .

ارصوصة

(
orsusat
) ا . ع . كلاهى كه به شكل خربزه باشد .

ارض

(
arz
) ا . ع . زمين - مؤنث است و اسم جنس و يا جمعى است بدون واحد و ارضة نمىگويند . ج : ارضات و ارضون و اروض و آراض و اراضى . و اسفل قوائم شتر . و هرچه فرود و پست باشد . و زكام . و لرزه . و لرزهء تب . و ابن ارض : مسافر و غريب . و نوعى از تره . و ابن الارض : گياهى مانند مو كه مىخورند آن را . و كرة الارض : كرهء زمين ( مر . زمين ) . و اهل الارض : . ج ا . جنها و ديوها . و كلاب الارض : سگهاى بيگانه و بىصاحب . و ارض الذئب ا خ . نام جزيره‌اى نزديك خط استوا . و ارض روم : ارزن الروم . و ارض نوح : دهى به بحرين . و لا ارض لك : كلمهء ذم است مانند لا ام لك . و من اطاعنى كنت له ارض : هركس اطاعت كند من را من مطيع خواهش وى خواهم گرديد .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 174 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )