تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 176

مساهمون:

ص١٧٦

ارطيون

(
artayun
) ص . پ . عاقل و دانا و زيرك . و ا خ . نام حكيمى .

ارعاء

(
ar ' '
) ع . ج رعى .

ارعاء

(
er ' '
) م . ع . ارعى الماشية ارعاء : چرانيد آن ستور را . و ارعاه المكان : چراگاه گردانيد براى وى آن مكان را . و ارعت الارض : بسيار شد علف آن زمين . و ارعيت عليه : مهربانى نمودم به روى . و باقى داشتم . و بخشودم . و ارعى الله الماشية : بروياند خداى علف را تا بچرد آن را ستور . و ارعنى سمعك : گوش خود را به من دار و ارعيته سمعى : گوش دادم بسوى او .

ارعاج

(
er ' j
) م . ع . بىآرام و مضطر گردانيدن كسى را . و توانگر شدن . و پى هم درخشيدن برق . مر ، رعج .

ارعاد

(
er ' d
) م . ع . ارعد فلان ارعادا : ترسانيد فلان . و يا وعدهء بد كرد . و يا رسيد او را رعد و برق . و ارعد ( مجهولا ) : لرزه گرفت . و ارعد الكثيب : ريزان گرديد آن تودهء ريگ و منه قولهم ارعدت الفرائض عند الفزع : در هنگام فزع فرائض ساقط مىگردند .

ارعاس

(
er ' s
) م . ع . ارعسه ارعاسا : لرزانيد آن را .

ارعاش

(
er ' c
) م . ع . لرزانيدن . و ارعشه الله : بلرزاند ويرا خداى .

ارعاص

(
er ' s
) م . ع . جنبانيدن .

ارعاظ

(
ar ' z
) ع . ج رعظ .

ارعاظ

(
er ' z
) م . ع . تير را سوراخ كردن تا پيكان در آن نهند .

ارعاف

(
er ' f
) م . ع . ارعفه ارعافا : شتابانيد آن را . و ارعف القربة : پر كرد آن مشك را .

ارعال

(
ar ' l
) ع . ج رعيل .

ارعال

(
er ' l
) م . ع . سبك زدن و سخت زدن نيزه . و ارعلت العوسجة : شاخ و برگ آورد آن درخت عوسج .

ارعام

(
er ' m
) م . ع . ارعمت الشاة ارعاما : سخت لاغر گرديد آن گوسپند . و روان شد آب بينى آن .

ارعاوية

(
ar ' viyat
) ا ج . ع . گلهء شتران پادشاهى بچرا گذاشته شده .

ارعل

(
ar'al
) ص . ع . گول و احمق . و گياه باليدهء فروهشته شاخه‌ها . و هر گياه كه دراز و نيكو باشد و دو تاه گردد .

ارعمة

(
ar'emat
) ع . ج رعام .

ارعن

(
ar'an
) ص . ع . مرد گول زود سخن سست و فروهشته گوشت . و جيش ارعن : لشكر گران بسيار . و در تعجب گويند ما ارعنه : چه گول و سست است او .

ارعواء

(
er'ev '
) م . ع . باز ايستادن از بدى و نادانى - و يعدى بعن يق فلان قد ارعوى عن القبيح . و پشيمان شدن بر ترك چيزى - و يعدى بعلى .

ارعوة

(
or'ovvat
) ا . ع . يوغ و چوبى كه بر گردن گاو زراعت و گاو گردون گذارند .

ارعوثة

(
or'usat
) ا . ع . مر . ارعوفة .

ارعوفة

(
or'ufat
) ا . ع . سنگى كه در تك چاه گذارند تا بر بالاى آن نشسته گل و لاى را پاك سازند . و نيز سنگى كه بر سر چاه باشد تا آبكش بر آن ايستاده آب كشد .

ارغ

(
orq
) ا . پ . بادام و پسته و جز آنها كه درونشان تيز و تند و تلخ شده باشد .

ارغا

(
arq
) ا . پ . جوى آب . و رود خانه .

ارغاء

(
erq '
) م . ع . ببانگ و فرياد آوردن يق ارغيت الناقة اذا حملتها على الرغاء . و ماده شتر دادن به كسى يق اتيته فما اثغى و لا ارغى : آمدم او را نه گوسپند داد و نه ماده شتر . و ارغى اللبن : كفك بر آورد آن شير و سربست . و ارغى البائل : كف بسيار برآورد كميز بول‌كننده .

ارغاب

(
arq b
) ا . پ . جوى آب . و رودخانه .

ارغاب

(
erq b
) م . ع . ارغبه ارغابا : راغب كرد او را و طالب گردانيد .

ارغاث

(
erq s
) م . ع شير دادن يق ارغثت المراة ولدها . و شيردار شدن ماده . و نيز زدن در رگهاى شير . و نيزه بر نيزه زدن كسى را .

ارغاج

(
arq j
) و ارغاچ (
arq c
) ا . پ . تار و پود جامه و جز آن .

ارغاد

(
erq d
) م . ع . ارغد ارغادا : بفراخ سال رسيد . و ارغدوا مواشيهم : ستوران خود را بر سر خود بچرا گذاشتند .

ارغاس

(
ar qs
) ع . ج رغس .

ارغاس

(
erq s
) م . ع . ارغسه الله مالا : زياد گرداند خداى مال او را و بركت دهد در آن .

ارغاف

(
erq f
) م . ع . ارغف ارغافا : تيز كرد نظر را . و شتاب رفت .

ارغاف

(
orq f
) ا . پ . جوى آب .

ارغال

(
arq l
) ع . ج رغل .

ارغال

(
erq l
) م . ع . ارغلت الارض ارغالا : رويانيد آن زمين گياه رغل را . و ارغلت المراة ولدها : شير داد آن زن بچهء خود را . و ارغل الزرع : نيك دانه آگنده شد دانه‌هاى آن زراعت . و ارغل اليه : مايل گرديد بسوى وى . و ارغل فلان : خطا كرد فلان . و ارغلت الابل من مراتعها : گم شدند آن شتران از چرا گاه خودشان . و ازغل الشيى : در غير جاى خود نهاد آن چيز را .

ارغام

(
erq m
) م . ع . در خاك افگندن
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 176 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )