تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 113

مساهمون:

ص١١٣

احديداب

(
ehdid b
) . ع م . احدودب احديدابا : گوژپشت گرديد و احدودب الرجل خم گرفت ريگ توده .

احديداق

(
ehdid q
) م . ع . احدود قوابه احديداقا : احاطه كردند آن را .

احذ

(
ahazz
) ص . ع . سبك‌دست . و لاغر نزار . و شتر تيزرو كه روز پنجم آب خورد . و كار زشت و سخت . ج : حذّ . و فرس احذ : اسب بركنده دم و يا دم بريده . وا . به اصطلاح عروض بحر كامل كه در آن تصرف حذذ كرده باشند .

احذاء

(
ehz '
) م . ع . چون واوى باشد يق احذاه النعل : كفش در پاى او كرد . و احذى زيدا : عطا داد زيد را . و چون يائى بود يق احذاه : داد او را بهره‌اى از غنيمت .

احذار

(
ahz r
) ا . ع . آگاهى و هوشيارى . و هو ابن احذار : او هوشيار و با پرهيز است .

احذال

(
ehz l
) م . ع . احذل البكاء العين : حاذلة گردانيد گريه چشم را و كذلك احذل الحر العين . مر . حاذلة .

احذاق

(
ahz q
) ع . ج حذقة .

احذر

(
ahzar
) ص . ع . هوشيارتر و دورانديش‌تر .

احذيرار

(
ehzir r
) م . ع . احذار احذيرارا : در خشم شد .

احر

(
aharr
) ص . ع . گرم‌تر . و لطيف‌تر و هو احر منه حسنا : او لطيف‌تر است از او در حسن و خوبى .

احراء

(
ahr '
) ع . ج حرا و حرى .

احراء

(
ehr '
) م . ع . احراه الزمان احراء : كاسته گردانيد او را روزگار . و ما احراه به : چه سزاوار است او . و كذلك ما احربه .

احراب

(
ahr b
) ا خ . ع . نام موضعى .

احراب

(
ehr b
) م . ع . احرب النخل احرابا : شكوفه آورد آن خرما بن . و احرب فلانا : دلالت كرد فلان را بر تاراج مال دشمن . و احرب الحرب : برانگيخت جنگ را .

احراث

(
ehr s
) م . ع . احرث الدابة احراثا : لاغر كرد آن ستور را از بسيارى راندن در سوارى .

احراج

(
ahr j
) ع . ج حرج .

احراج

(
ehr j
) م . ع . احرج الصلاة . احراجا : حرام گردانيد نماز را . و احرج الرجل امراته بتطليقه : حرام گردانيد آن مرد زن خود را بطلاق . احرجت فلانا : در گناه انداختم فلان را . و احرجه اليه : مضطر كردانيد او را بسوى آن .

احراح

(
ahr h
) ع . ج حرح .

احراد

(
ehr d
) م . ع . احرده احرادا : تنها كرد او را . و احرد فى السير : شتافت .

احرار

(
ahr r
) ع . ج حرّ .

احرار

(
ahr r
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - مردمان آزاد . و مردمان جوانمرد و كريم . و مردمان برگزيده .

احرار

(
ehr r
) م . ع . احر النهار احرارا : گرم شد روز . و احر الرجل : خداوند شتران تشنه گرديد آن مرد .

احراز

(
ahr z
) ع . ج حرز و حرز .

احراز

(
ehr z
) م . ع . استوار كردن . و احرز الاجر : گرد آورد مزد را و گرفت مزد را . و احرز فرجها : بازداشت عورت خود را از زنا . و احرز المكان الرجل : پناه داد آنجاى آن مرد را و در حرز كرد او را .

احراز

(
ehr z
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نصرت و حمايت . و احراز كردن ف م . : حمايت دادن .

احراس

(
ahr s
) ع . ج حرس و ج ج حارس .

احراس

(
ehr s
) م . ع . احرس فلان بالمكان : مقيم شد فلان در آنجا روزگارى .

احراش

(
ehr c
) م . ع . احرش الهناء البعير : آبله‌ناك گردانيد قطران آن شتر را .

احراض

(
ahr z
) ع . ج حرض و حرض و حريض .

احراض

(
ehr z
) م . ع . خداوند معدهء فاسد گردانيدن . و بيمار افگندن . و احرضه الله : بيمار افگند او را خداى . و احرض الرجل پدر فرزند ناخلف شد آن مرد . و احرضه المرض : گداخت بيمارى بدن وى را و نزديك بمرگ گردانيد او را

احراف

(
ehr f
) م . ع . ورزه كردن . و كسب نمودن براى عيال . و پاداش نيكى يا بدى دادن . و احرف ناقتة : لاغر گردانيد ماده شتر خود را . و احرف الرجل : خداوند مال افزوده و باصطلاح آمده گرديد آن مرد .

احراق

(
ehr q
) م . ع . احرقه بالنار احراقا : نيك سوزانيد آن را به آتش . و نيز احراق : اذيت رسانيدن و حروقة ساختن . مر . حروقة .

احرام

(
ahr m
) ع . ج حرم و حريم .

احرام

(
ehr m
) م . ع . احرم احراما : در حرم درآمد . و در ماه‌هاى حرام داخل شد . و در حرمتى داخل گرديد كه هتك آن روا نباشد . و احرم الشى : حرام گردانيد آن چيز را . و احرمت المراة : حايض شد آن زن . و احرام الحاج : بكارى در آمد آن حاجى كه بسبب وى حرام شد چيزى كه بر او حلال بود . و كذلك احرم المعتمر . و احرم فلانا : برد فلان را و چيره شد بقمار به روى . و احرمه : باز داشت او را . و بىبهره گردانيد از چيزى و محروم ساخت . الحديث يحرم الرجل فى الغضب اى يحلف .

احرام

(
ehr m
) ا . ع . قصد دخول در حج و يا عمره . و داخل كردن شخص نفس خود را در چيزى كه حرام مىكند بر او آنچه را كه از پيش بر وى حلال بود و منه تكبيرة الاحرام .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 113 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )