تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 115

مساهمون:

ص١١٥
احسارا : مانده كرد آن شتر را براندن .

احساس

(
ehs s
) م . ع احس الشيئى احساسا : دريافت حس حركت آن چيز را . و احسست : دانستم و دريافتم و آگاه شدم . و كذلك احسيت (
ahsayto
) و احست (
ahasto
) و لفظ اخير از نوادر است .

احساس

(
ehs s
) ا . پ - مأخوذ از تازى - دريافت و آگاهى . و دريافت بيكى از حواس پنجگانه . و ادراك و فهم . و ملاحظه . و اطلاع و وقوف .

احساسات

(
ehs s t
) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - هر آن چيزها كه بيكى از حواس پنجگانه دريافت شوند . و احساسها .

احساف

(
ehs f
) م . ع احسف احسافا آميخت با خرماى خوب خرماى تباه شدهء فرو ريخته را .

احساك

(
ehs k
) م . ع احسك الدابة : جو خورانيد ستور را .

احسال

(
ahs l
) ع . ج حسل (
hesl
) .

احسان

(
ehs n
) م . ع نيك كردن . و احسن الشى : دانست آن چيز را . و احسن اليه و به : نيكوئى كرد با وى . و احسن فلان : نشست فلان بر پشتهء بلند .

احسان

(
ehs n
) ا خ . ع . لنگرگاهى نزديك عدن .

احسان

(
ehs n
) ا . پ - مأخوذ از تازى - نيكوئى و مرحمت . و خير و خيرات . و نعمت . و كرم و مردمى و مهربانى و ملاطفت . و احسان ديدن ف ل . : فائده و نفع بردن .

احسانات

(
ehs n t
) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - خيرات و مبرات . و مهرباينها و مرحمتها . و احسانها .

احسان ديده

(
ehs n - dide
) ص . پ . فايده و نفع برده . و خدمت كرده . و ممنون و كسى كه از كسى مرحمت و لطف برده باشد .

احسانمند

(
ehs n - mand
) ص . پ . وفادار . و شاكر . و دلخوش .

احسانى

(
ehs ni
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - به خوبى و لطف و مرحمت . و ص . منسوب به احسان .

احسب

(
ahsab
) ص . ع . اشتر سرخى و سپيدى آميخته رنگ . و مرد كه موى سرش سپيد مايل بسرخى باشد . و مرد پيس اندام كه از بيمارى پوستش سپيد و مويش سپيد و سرخ بود .

احسباب

(
ehseb b
) م . ع احسب الرجل احسبابا : احسب گرديد آن مرد . و كذلك احسب البعير .

احسن

(
ahsan
) ص . ع خوب‌تر و نيكوتر و صاحب جمال تريق هو الاحس و احسن منهم و احسنهم و لا يقال رجل احسن فى مقابله امراة حسناء . ج : احاسن . وفادار . و شاكر و دلخوش .

احسن

(
ahsan
) كلمهء تعجب . ع . يق ما احسنه : چه بسيار نيكوست او .

احسن !

(
ahsen
) كلمهء امر . ع . نيكوئى كن و خوبى كن .

احسنتا

(
ehsent
) ا . پ ارث و ميراث و تركه .

احسنت

(
ahsant
) و (
ahsanta
) و و احسند (
ahsand
) كلمهء تحسين . پ . - مأخوذ از تازى - يعنى آفرين و مرحبا .

احسوة

(
ahsovat
) ع . ج حسو (
hasv
) .

احسية

(
ahsiat
) ع . ج حسو (
hasv
) .

احشا

(
ahc
) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - آنچه از اعضاى آدمى و حيوانى كه در درون شكم باشد و روده‌ها .

احشاء

(
ahc '
) ع . ج حشا .

احشاب

(
ehc b
) م . ع احشبه احشابا : بخشم درآورد او را .

احشاد

(
ehc d
) م . ع احشد القوم احشادا : گرد آمدند آن گروه .

احشاش

(
ehc c
) م . ع احش فلانا احشاشا : يارى داد فلان را در بريدن و گرد آوردن حشيش . و احشت اليد : شل شد آن دست و خشك گرديد . و احش الكلاء : آن‌قدر باليد آن مرغزار كه بريدن نتوانند . و احشت المراة : خشك شد بچه در شكم آن زن . و احش الشحم الناقة : باريك ساق گردانيد پيه آن ماده شتر را . و احششته عن حاجته : شتابانيدم او را در حاجتش .

احشاف

(
ehc f
) م . ع احشفت النخله : حشف بار آورد آن خرما بن . مر . حشف (
hacaf
) .

احشاك

(
ehc k
) م . ع احشك الدابة احشاكا : جو داد آن ستور را .

احشام

(
ahc m
) ع . ج حشم (
hacam
) . و احشام الرجل : حشم مرد .

احشام

(
ahc m
) ج ا . پ - مأخوذ از تازى - نوكران و خدمتگاران و چاكران و متابعان و پيروان .

احشام

(
ehc m
) م . ع . احشمه احشاما : تشوير داد او را و خجل و شرمگين كرد . و شنوانيد آنچه را كه مكروه داشت . و بخشم آورد او را .

احشان

(
ehc n
) م . ع . احشن السقاء احشانا : بيشتر كرد شير در خيّك تا بوى گرفت و چسبيد چرك چربش شير در آن .

احص

(
ahass
) ص . ع . روزى كه در آن آفتاب روشن و هوا صاف باشد . و شمشير بىجوهر . و بد يمن .

احص

(
ahass
) ص . ع . رجل احص : مرد موى رفته از سر . و طائر احص الجناح : مرغى كه پرهاى بازوى وى رفته باشد .

احصا

(
ehs
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شمار و تعداد . و قوت . و قدرت و توانائى . و حد احصا : اندازه . و فوق طاقت و توانائى و لا احصا ص . : ناگفتنى و غير ممكن التلفظ .