تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 116

مساهمون:

ص١١٦
و خارج از اندازه و شمار . و احصا كردن ف م . : شمار كردن و تعداد كردن و شمردن .

احصاء

(
ehs '
) م . ع . چون مهموز باشد يق احصاه احصاء : سيراب كرد آن را . و چون يائى بود شمردن . و نگاهداشتن . و دريافت كردن . و حفظ نمودن .

احصاب

(
ehs b
) م . ع . احصب عن صاحبه احصابا : اعراض كرد از صاحب و رفيق خود . و احصب الفرس : سنگريزه انداخت آن اسب باسم خود در رفتن .

احصاد

(
ehs d
) م . ع . احصد الزرع احصادا : بهنگام درو رسيد آن كشت و به درو درآمد . و احصد الحبل : سخت تافت آن رسن را .

احصار

(
ehs r
) م . ع . احصره المرض : بازداشت او را بيمارى از سفر و جز آن و كذلك احصره البوك . و احصره العدو : محاصره كرد او را دشمن و تنگ گرفت بر وى . و احصرت الناقة : تنگ شد سوراخ پستان آن ماده شتر . و نيز احصار : قبض آوردن شكم و ( يستعل مجهولا ) يق احصر الرجل : بند آمد شكم آن مرد و قبض شد .

احصاص

(
ehs s
) م . ع . احصه احصاصا . داد بوى بهرهء او را . و احصه عن امره : معزول كرد او را از كارش .

احصاف

(
ehs f
) م . ع . گام نزديك نهادن در رفتن بشتاب و دور كردن و بپايان رسانيدن يق احصف الرجل و احصف الثوب : نيك بافت آن جامه را . و احصف الحبل : استوار بست آن ريسمان را . و احصف الفرس : بشتاب گذشت آن اسب . و احصف الامر : استوار كرد آن كار را .

احصال

(
ehs l
) م . ع . احصل النخل احصالا : غوره كرد آن خرما بن .

احصان

(
ahs n
) م . ع . ج حصن (
hesn
) .

احصان

(
ehs n
) م . ع . احصنه احصانا : استوار گردانيد آن را . و نگاهداشت . و احصنه التزوج : پارسا گردانيد او را زن گرفتن . و احصنت المراة : پارسا گرديد آن زن . و نهفته گرديد . و شوهر كرد . و باردار گرديد . و احصنها البعل : نهفته گردانيد آن زن را شوهرش . و احصن الرجل : زن گرفت آن مرد .

احصان

(
ahass ne
) ا ع . بصيغهء تثنيه . بنده و خر .

احصد

(
ahsad
) ص . ع . حبل احصد : ريسمان محكم بافته .

احصرة

(
ahserat
) ع . ج حصير (
hasir
) .

احصنة

(
ahsenat
) ج ا . ع . پيكانها .

احضاب

(
ahz b
) ع . ج حضب (
hezb
) و (
hozb
) .

احضاب

(
ehz b
) م . ع . رسن واژون شده را راست كردن بر چرخ تا روان گردد . و احضب النار : افروخت آتش را و هيزم انداخت در آن تا زبانه زند .

احضاج

(
ahz j
) ع . ج حضج (
hezj
) و (
hazj
) .

احضار

(
ehz r
) م . ع . دويدن اسب . و احضر الشى : حاضر گردانيد آن چيز را . و احضره اياه : حاضر گردانيد او را نزد وى .

احضار

(
ehz r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دعوت و طلب . و پديد و پديدار . و حكم بحضور آوردن و حاضر كردن . و احضار كردن : ف م . : پديد كردن . و به حضور آوردن . و حاضر كنانيدن . و پديدار گردانيدن . و آوردن كنانيدن و آوردن فرمودن . و دعوت نمودن و طلب كردن . و در پيش خواندن و طلبيدن . و حكم بحضور آوردن و حاضر كردن كنانيدن .

احضان

(
ahz n
) ع . ج حضن (
hezn
) .

احضان

(
ehz n
) م . ع . احضن بحقى احضانا : برد حق مرا . و احضن الرجل و به : عيب كرد آن مرد را .

احضة

(
ahezzat
) ع . ج حضيض (
haziz
) .

احط

(
ahatt
) ص . ع . نرم پشت .

احطاب

(
aht b
) ع . ج حطب (
hatab
) .

احطاب

(
eht b
) م . ع . احطب المكان : هيزم‌ناك شد آن جاى . و احطب انكرم : هنگام آن رسيد كه از درخت تاك هيزم ببرند .

احطاط

(
eht t
) م . ع . احط وجهه احطاطا : دميدگى آورد روى او . و يا فربه شد و تهبج كرد .

احطال

(
aht l
) ع . ج حطل (
hetl
) .

احطب

(
ahtab
) ص . ع . مردى كه مانند هيزم خشك و لاغر باشد . و مرد بديمن .

احطيطاء

(
ehtit '
) م . ع . احطوطى احطيطاء : برآماسيد و منتفخ گرديد .

احظ

(
ahozz
) ص . ع . بابهره‌تر و بخت‌مندتر .

احظ

(
ahozz
) ع . ج حظّ .

احظاء

(
ehz '
) م . ع . احظاه عليه احظاء : تفضيل داد او را به روى .

احظاظ

(
ehz z
) م . ع احظ احظاظا : با بهره شد و بخت‌مند گرديد .

احظى

(
ahzi
) ع . ج حظى (
hez
) .

احفاء

(
ehf '
) م . ع . برهنه پاى گردانيدن و ساده كنانيدن پاى . و خداوند ستور سوده پاى شدن . و بىكفش روان كردن كسى را . و احفى شاربه : نيك سترد بروت خود را . و احفى السؤال : باربار سؤال و پرسش كرد . و احفى زيدا . مبالغه كرد در سؤآل از زيد و سخت الحاح نمود . و احفيته : باعث شدم او را بر خير كردن . و احفى به : مهربانى كرد
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 116 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )