تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 112

مساهمون:

ص١١٢

احدا

(
ahadan
) م ف . ع . يك يك و فردا فردا .

احداء

(
ehd '
) م . ع احدى احداء : قصد كرد چيزى را .

احداء

(
ahedd '
) ع ج حداء .

احداب

(
ehd b
) م . ع احد به عليه احدابا : مهربان كرد او را بر آن . و احدبه الله : كلمهء دعا يعنى كوزپشت گرداند او را خداى .

احداث

(
ahd s
) ج ا . ع . بارانهاى اول سال . و احداث الدهر : سختيها و بلاهاى زمانه .

احداث

(
ahd s
) ع . ج حدث و حدث .

احداث

(
ahd s
) ا . پ - مأخوذ از تازى - هر چيز تازه و از نو پديد آمده . جناب صدر الافاضل ميرزا لطفعلى كه از اكابر علما و ادباى اين عصر و در همهء علوم ادبيه ويژه در علم لغات تازى و فارسى بىمثل و مانند است چنين مىگويد : احداث آن زرى است كه شحنه از مردم بازار بپاداش نگاهبانى و پاسبانى مىخواهد و امروز اهطاس و يا اعطاس مىگويند و مىنويسند . و اين شعر انورى را كه بر سبيل مطايبه التماس اجرت حمام نموده شاهد مىآورد : بىشك امروز شحنهء حمام خواهد احداث و من تهىدستم .

احداث

(
ehd s
) م . ع . صيقل كردن شمشير . و احدث احداثا : زنا كرد . و احدث الرجل : شكست وضوى آن مرد . و احدثه الله : حادث كرد او را خداى .

احداث

(
ehd s
) ا . پ - مأخوذ از تازى - هر كارى كه از نو پديد آورند . و احداث شدن ف ل . : از نو پديد شدن . و احداث كردن ف م . : پديد كردن .

احداثات

(
ehd s t
) ج ا . پ - ماخوذ از تازى - چيزهاى از نو پديد آمده .

احداج

(
ahd j
) ع . ج حدج .

احداج

(
ehd j
) م . ع . احدج البعير احداجا : حدج بست بر آن شتر . و احدجت شجرة الحنظل : بار آورد درخت حنظل .

احداد

(
ehd d
) م . ع . احد السكين احدادا : تيز كرد آن كارد را به سنگ يا سوهان . و احد النظر اليه : تيز نگريست بسوى وى . و احدت المراة : جامهء سوك پوشيد آن زن جهت عده .

احدار

(
ehd r
) م . ع . آماس كردن اندام از زخم چوب . و آماسانيدن ( لازم و متعدى ) . و بر تافتن ريشهء جامه چنان كه در گليمها كنند . و احدر ثوبه : ريشهء جامه را اندرون كرده دوخت آن را .

احداق

(
ahd q
) ع . ج حدقة . و احداق المرضى ا . گل بابونه .

احداق

(
ehd q
) م . ع . گرد چيزى بر آمدن و احاطه كردن - و يعدى بالباء - يق احد قوابه . و احدقت الروضة : حديقه گشت مرغزار .

احدام

(
ehd m
) م . ع . احدمت النار احداما : برافروخته گرديد آن آتش . احدم الحر : سخت شد گرما .

احدان

(
ohd n
) ع . ج احد و واحد .

احداها

(
ehd h
) ا . ع . ابن احداها اى كريم الاباء و الامهات من الرجال و الابل : مرد يا شتر نجيب الطرفين كه از طرف پدر و مادر هر دو نجيب باشد .

احدب

(
ahdab
) ص . ع . گوژ پشت . ج : حدب .

احدب

(
ahdab
) ا . ع . شدت و سختى . و نام رگى در ذراع .

احدباب

(
ehdeb b
) م . ع . احدب احدابابا گوژپشت گرديد .

احدة

(
aheddat
) ع . ج حداد .

احدث

(
ahdas
) ص . ع . تازه‌تر و جوان‌تر .

احدر

(
ahdar
) ص . ع . كسى كه يك را دو بيند . ج : حدر . و كسى كه ران وى پر گوشت و طرف بالاى تنه‌اش باريك بود .

احدل

(
ahdal
) ص . ع . مردى كه يك دوش وى افراشته‌تر از ديگرى بود . و مردى كه دوش و گردن او بسوى سينه بيرون آمده باشد و مرد كج گردن . ج : حدل . و هر حيوانى كه يك خصيه داشته باشد . و چپه دست . و بر يك جانب راه رونده . و ا خ . نام سگى . و نام اسبى .

احدوثة

(
ohdusat
) ا . ع افسانه و سخن . ج : احاديث .

احدور

(
ohdur
) ا . ع . زمين نشيب .

احدون

(
ahadun
) ع . ج احد .

احدى

(
ehd
) ا . ع . مونث احد يعنى يكى و احدى الاحد : كار بزرگ و بد يق اتى فلان باحدى الاحد يعنى فلان كرد كار بسيار بدى . و احدى عشرة (
acerat
) و يا احدى عشرة (
acrat
) : مؤنث احد عشر يعنى يازده . و احدى السبع ا خ . : يكى از هفت شدائد و مقصود يا هفت سال قحط زمان يوسف است يا هفت شب عذاب قوم عاد .

احدى

(
ahadi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نام قسمى از سپاه نظامى هندوستان .

احدى

(
ahadi
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كسى .

احدى الاحد

(
ahadiyol - ahad
) ص . ع . كلمهء مدح يق فلان احدى الاحد يعنى فلان بيهمتاست .

احدى الحسنين

(
ehdal - hosnayn
) ا . پ . مأخوذ از تازى - يعنى يكى از دو نيكوئى .

احديت

(
ahadiyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يگانگى و بىهمتائى . و اتفاق .