تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 109

مساهمون:

ص١٠٩
احتفا البقل . و چون واوى بود برهنه پا رفتن . و احتفى البقل : از بيخ بركنده تره را . و احتفاه و به : نوازش فراوان كرد . و فرح و سرور ظاهر نمود از او . و بسيار پرسيد از حال او .

احتفاد

(
ehtef d
) م . ع احتفد احتفادا بشتاب رفت . و شتافت بطاعت و خدمت .

احتفار

(
ehtef r
) م . ع احتفر الارض احتفارا : كند آن زمين را به آهن . و احتفر الشئى . پاك كاويد آن چيز را مثل اينكه زمين را به آهن مىكنند .

احتفاز

(
ehtef z
) م . ع احتفز احتفازا : بر سر دو پا نشست . و فراهم آمد . و خويشتن را در چيد و راست نشست بر سرين . و احتفز للامر : دامن برچيد براى آن كار و آماده شد . و احتفز فى مشيته . برانگيخته شد . و كوشش نمود در رفتن .

احتفاظ

(
ehtef z
) م . ع نگاهداشتن - و يعدى بالباء . و احتفظ زيد : بخشم شد زيد . و احتفظه لنفسه : مخصوص كرد آن را براى خود .

احتفاف

(
ehtef f
) م . ع احتفت المراة وجهها من الشعر احتفافا : برهنه و ساده كرد آن زن روى خود را از موى براى بزك و زينت و بند انداخت . و احتفت المراة . فرمان داد آن زن كسى را كه موهايش را بافته پس سر اندازد . و احتفت النبت . بريد آن گياه را از زمين . و احتف حوله : طواف كرد و گرداگرد آمد آن را . و نيز احتفاف : خوردن آنچه در ديگ باشد از طعام . و اشتفاف : خوردن آنچه در جام باشد از شراب .

احتفال

(
ehtef l
) م . ع . مبالغه نمودن . و واضح كردن . و نيك قيام نمودن بكارها . و احتفل احتفالا : آراسته شد و زينت گرفت . و احتفل الماء : گرد آمد آب . و احتفل الوادى بالسيل : بسيار پر شد آن وادى از سيل . و احتفل القوم : گرد آمدند آن گروه . و احتفل الفرس : خود را مانده وانمود كرد آن اسب بر سوار درصورتىكه هنوز قوت دويدن دارد . و احتفل الطريق : پيدا و هويدا شد آن راه . و ما احتفل به : باك نداشت از آن .

احتفان

(
ehtef n
) م . ع . هر دو دست را بر زير زانوى كسى گذرانيده برداشتن آن را . و احتفن الشجر : بركند آن درخت را از بيخ . و احتفن الشى : فرا گرفت آن چيز را از خويش .

احتقاب

(
ehteq b
) م . ع . احتقبه احتقابا : ذخيره نهاد آن را . و بست آن را در دنبالهء پالان و يا چوب پالان . و احتقب الاثم : برداشت آن گناه را .

احتقاد

(
ehteq d
) م . ع . احتقد المطر احتقادا : ايستاد باران .

احتقار

(
ehteq r
) م . ع . حقير و خوار شمردن كسى را .

احتقاق

(
ehteq q
) ا . ع . خصومت .

احتقاق

(
ehteq q
) م . ع . احتق المال احتقاقا : فربه شدند شتران . و احتق الفرس : باريك ميان شد آن اسب . و احتقت به الطعنة : كشت او را بضرب نيزه . يا رسيد آن ضرب در سرسرين وى كه در آن استخوان ران است . و احتقا : با هم خصومت كردند .

احتقان

(
ehteq n
) م . ع . احتقنه احتقانا : بازداشت آن را و نگاهداشت . و احتقن المريض : اماله كرد آن بيمار را و رسانيد دوا را به باطن آن به اماله . و احتقن المريض : حبس شد بول آن بيمار . و احتقنت الروضة : مشرف شد اطراف آن باغ بر ميان آن .

احتقان

(
ehteq n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حقنه و اماله . و باصطلاح طب احتقان كردن ف م . : داخل كردن داروئى در بدن خواه از راه طبيعى مانند راه مقعد و مجراى بول و مجراى رحم و يا از راه غير طبيعى مانند راه تحت جلدى .

احتكاء

(
ehtek '
) م . ع . چون مهموز باشد يق احتكا العقدة يعنى گره بست . و چون يائى بود يق احتكى امرى : استوار شد كار من . و سمعت الاحاديث فما احتكى فى صدرى منهاشى يعنى نخليد .

احتكار

(
ehtek r
) م . ع . نگاهداشتن غله تا بگرانى فروشد .

احتكاك

(
ehtek k
) م . ع . احتك راسى احتكاكا : محتاج بخاريدن گشت سرمن . و احتك به : خويشتن را در ماليد بوى . و احتك فى صدرى : خليد در دل من .

احتكاك

(
ehtek k
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خارش و حكه .

احتكال

(
ehtek l
) م . ع . احتكل احتكالا : دشوار شد . و آموخت زبان عجمى را بعد از زبان عربى .

احتكام

(
ehtek m
) م . ع . با همديگر نزد حاكم شدن . و احتكم عليه : حكم كرد بر وى در كارى . و حاكم گرديد .

احتلاب

(
ehtel b
) م . ع . دوشيدن .

احتلاج

(
ehtel j
) م . ع . احتلج حقه احتلاجا . گرفت حق آن را .

احتلاز

(
ehtel z
) م . ع احتلز حقه احتلازا : گرفت حق آن را .

احتلاس

(
ehtel s
) م . ع . احتلس النبت احتلاسا : بسيار گرديد گياه و پوشيد زمين را .