تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 316

مساهمون:

ص٣١٦

هاضمه و قوه حافظه و منقّى دماغ و مبهّى و خشك‌كننده رطوبتهاى مفاصل و مدر بول و حيض ، محلل رياح معده و امعاء و جهت درد سينه و سرفه خوب است . « 1 » قسمت مورد استفاده اين گياه ، ريزوم آن است كه به‌صورت قطعاتى به قطر انگشت به بازارهاى دارويى عرضه مىشود . سطح فوقانى اين قطعات چين‌هاى عميق طولى دارد و اثر برگهاى از بين رفته گياه كه هر يك داراى ظاهرى مثلث شكل است بر روى آن ديده مىشود . رنگ آنها قهوه‌اى مايل به زرد يا مايل به قرمز ، بوى آنها معطر و مطبوع و طعم آنها در آغاز گرم و داراى گزش مخصوص است ولى تدريجا تند و تلخ مىشود .

تركيبات شيميايى :

قطعات ريزوم گياه داراى اسانسى به مقدار 1 تا 5 / 3 درصد و گلوكزيدى با تركيب شيميايى نامشخص به نام آكورين است به‌علاوه مواد ديگرى نظير تانن ، صمغ ، رزين‌ها ، قند و غيره نيز در آنها يافت مىشود . اسانس مذكور ، رنگى زرد قهوه‌اى ، بويى قوى و كافورى و طعمى تلخ دارد . به سهولت در آب حل مىشود و مركب از موادى نظير آزورين ، الدئيد آزاريليك ، اسيدهاى كاپ‌روئيك و پالميتيك ، اوژنول و كالامئون است .

خواص درمانى :

نيرو دهنده ، مقوى معده ، از بين برنده نفخ و داراى اثر ضد نزله است . مصرف آن در كتب دارويى كشورهاى مختلف مخصوصا آلمان ذكر شده است . از آن در سوء هضم‌هاى ناشى از نارسايى عمل دستگاه هضم و به طور كلى تقويت اين دستگاه استفاده مىشود و چون اثر مدر و معرق دارد ، مصرف آن در موارد نقرس ، لنفاتيسم ، كم‌خونى ، زردى و غيره توصيه شده است . ضمنا به‌عنوان بندآورنده خون در
هامش
( 1 ) - تحفه ، ص 260 .