تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 222

مساهمون:

ص٢٢٢
بود و به رنگ آن باشد . در اغراض صفحه 625 گويد : معرب از مسطخى و به عربى علك الروم گويند . صمغ درختى است ريزتر از كندر . در تحفه گويد : به عربى علك رومى و به سريانى كيا گويند . مايرهوف م 232 گويد : مصطكى معرب آن مصطكا گونه‌اى سقز كه به‌صورت شيرابه‌اى بر اثر ايجاد شكاف از ساقه و شاخه‌هاى درختچه مصطكى خارج مىشود و به‌صورت قطرات كوچكى در محل شكاف منعقد مىگردد ، قطرات سخت شده مصطكى به درشتى نخودى كوچك و رنگش زرد پريده و كمى شكاف‌دار است و بوى طعم آن ملايم و مطبوع مىباشد و بر اثر جويدن به سهولت در زير دندان نرم مىگردد و به آن كندر رومى گويند . مصطكى درختچه كوچكى است كه ارتفاع آن در بيشه‌ها معادل يك تا 3 متر است ولى در صورت پرورش يافتن در باغها و پاركها به ارتفاع حد اكثر 14 متر مىرسد . ميوه‌اش كوچك ، مدور و به رنگ قرمز ( پس از رسيدن كامل سياه رنگ ) است . اين درختچه در نواحى مختلف مديترانه و مجمع الجزاير يونان پرورش مىيابد . در نواحى گرم ، شيرابه‌اى به‌صورت قطرات كوچك از ساقه و شاخه‌هاى آن به خارج ترشح مىشود كه پس از خشك شدن ، سفت گرديده تحت نام ماستيك يا مصطكى مورد استفاده قرار مىگيرد . رنگ آن زرد پريده و كمى شفاف ( در صورتى كه از غبار عارى گردد ) و بو و طعم آن ملايم و مطبوع است .

خواص درمانى :

نوع مرغوب مصطكى كه به‌صورت دانه‌هاى كوچك است به مصرف جويدن مىرسد . جويدن آن در تقويت لثه‌ها و خوش‌بو گردانيدن بخار تنفسى مؤثر است . از اسانس آن جهت معطر ساختن بوى توتون ، استفاده به‌عمل مىآيد . ماستيك اگر با اتر مخلوط گردد به سهولت به حالت نرم درمىآيد . از اين جهت از آن براى پر كردن داخل دندانهاى كرم خورده مىتوان استفاده به‌عمل آورد ، زيرا با تبخير اتر ،
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 222 | مصطفى النوراني الاردبيلي