دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 211

است كه مرزه مانند ساير گياهان خانواده نعناع ، كلسترول خون را پايين مىآورد . بذر مرزه در همه حالات قوىتر از برگ است و ضد يرقان و ميهج شهوت بوده و جويدن آن مسكن درد دندان و زياد كننده اشتها است . « 1 » دو نوع مرزه وجود دارد : يكى تابستانى و ديگرى زمستانى كه هر دوى آنها با گياهانى مانند آويشن ، اسطوخدوس و مريم گلى به يك رده گياهى تعلق دارند . مرزه براى درمان نقرس ، فلج ، اسهال ، ضعف دستگاه هاضمه ، توقف عادت ماهانه زنان و ضعف قواى جنسى به كار رفته است . اين گياه نيز تصفيه كننده ، ضد كرم و مدر بوده و در نقرس ، روماتيسم ، سنگ كليه و مسموميت‌هاى ناشى از انگلها ( كرم كدو و آسكاريد ) مؤثر است . نيز در درمان ورمهاى معده ، تسكين آسم ، ناراحتىهاى دهان و گلو ، خالى كردن خلط سينه و تقويت كودكان ضعيف مفيد است . براى تهيه دم‌كرده مرزه يك مشت از گياه تريا خشك را در يك ليتر آب دم‌كرده ، روزانه دو تا چهار فنجان مىنوشند . يك فنجان آن را قبل از خواب مصرف مىكنند . « 2 » مرزه شبيه به آويشن شيرازى است و طعمى تند دارد . دم‌كرده مرزه را در شكم روشهاى ساده توصيه كرده‌اند . مرزه داراى اثر انگيزنده مىباشد . « 3 » مرزه گياهى است علفى ، يك ساله و داراى ساقه منشعب به طول 10 تا 30 سانتىمتر كه به سهولت بر اثر دارا بودن ظاهرى به رنگ سبز خاك‌آلود يا مايل به خاكسترى ، از گونه‌هاى مجاور تشخيص داده مىشود . برگهاى آن باريك ، دراز ، نوك تيز ، نرم و پوشيده از تارهاى كوتاه است . قسمت مورد استفاده مرزه ، برگ يا كليه اعضاى هوايى آن يعنى شاخه‌هاى برگ‌دار و گلدار آن است .