دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 209

و پس از صاف كردن داخل شيشه بريزند و موقع درد روماتيسم يا سياتيك با آن مالش دهند بسيار مؤثر خواهد شد . و اگر موقع زكام چند قطره از دم‌كرده آن را در بينى بچكانند معالجه مىشود . مرزنگوش مجارى تنفس را كاملًا ضدعفونى مىكند و مقدار مصرف از گياه خشك مرزنگوش يك قاشق دسرخورى در يك ليوان آبجوش ده دقيقه دم‌كرده روزى ديا سه فنجان بنوشند هنگام ابتداء به زكام ممكن است چند قطره از دم‌كرده مرزنگوش را در بينى بچكانند بطورى كه داخل بينى را شستشو دهيد اگر چند دفعه در روز اين كار را بكنيد معالجه مىشود . بخور مرزنگوش هوا را از ميكروبها پاك كرده و پشه و حشرات را هم فرارى مىدهد . « 1 » اگر كسى زياد عطسه كند تا پنج روز روزى يك قطره روغن مرزنگوش را به بينى خود بچكاند . عطسه كردن بسيار از پنج درد ايمن گرداند : 1 - خوره 2 - لقوه 3 - نزول آب از چشم 4 - صلابت و خشونت پره‌هاى بينى 5 - بيرون آمدن مو در چشم . « 2 » مرزنگوش گياهى است خوشبو ، داراى شاخه‌هاى بلند ، برگهاى آن باريك و شبيه گوش موش ، گلهايش سفيد مايل به سرخى و تخم آن شبيه تخم ريحان است . اين گياه در نواحى مختلف مىرويد . در ميان كردها دم‌كرده و جوشانده آن را براى تسكين درد و سردرد و رفع بيخوابى ، زكام و سرماخوردگى به مصرف مىرسانند . « 3 » برگ و سرشاخه گلدار آن ، مصارف دارويى دارد و از آنها اسانس‌گيرى به‌عمل مىآيد . برگ مرزنگوش را غالبا پس از خشك كردن ، به‌صورت گرد درآورده از آن ، جهت معطر ساختن اغذيه استفاده مىكنند . اين گياه داراى اثر آرام‌كننده ، نيرودهنده ، مدر ، معرق و مقوى معده است و در خارج اثر التيام زخمها را دارد . « 1 »