تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 212

مساهمون:

ص٢١٢

تركيبات شيميايى :

مرزه داراى تانن ، مواد چرب ، قندهاى مختلف و اسانسى به مقدار يك در هزار است . اسانس آن اگر از گياه پرورش يافته تهيه شده باشد داراى 30 درصد كارواكرول و 20 تا 25 درصد سيمن است در حالى كه در نوع وحشى گياه ، مقدار نسبى كارواكرول به 40 درصد نيز مىرسد ، به‌علاوه داراى ترپن و نوعى فنل با تركيبى كه هنوز به خوبى شناخته نشده مىباشد .

خواص درمانى :

در قرون 15 و 16 ميلادى مردم آن را دارويى مقوى ، سقط كننده جنين و رفع فلج مىدانستند . سر شاخه‌هاى گلدار و به طور كلى قسمتهاى هوايى گياه كه معمولًا در هنگام گل ، چيده مىشود و در سايه خشك مىگردد ، بوى معطر و اثر نيرو دهنده تسهيل كننده عمل هضم ، مقوى معده ، مدر ، بادشكن و بطور خفيف اثر قابض ، ضد نزله ، رفع اسهال و ضد كرم دارد . از مرزه مىتوان مانند انواع دارويى آويشن ، در رفع ضعف و حالت چنگ زدگى معده استفاده كرد به‌علاوه آن را در سوء هضم‌ها ، زردى ، حالت بحرانى آسم ، تخميرات روده و نفخ به كار برد . به‌علاوه لوسيون آن را در استعمال خارج بر روى اولسرهاى دير علاج اثر مىدهند و حمام جوشانده آن را در موقع دردهاى روماتيسمى ، دردهاى عصبى و همچنين تقويت جسمانى كودكان كم بنيه و مبتلا به نرمى استخوان به كار مىرود .

صور دارويى :

دم‌كرده 1 تا 3 گرم گياه در 100 گرم آب جوش براى مصرف در 3 مرتبه در روز ، لوسيون براى استعمال خارج ( اين لوسيون بايد از دم كردن مقدار بيشترى از گياه در آب تهيه گردد ) اسانس مرزه داراى اثر ضدعفونى كننده مىباشد .