تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 210

مساهمون:

ص٢١٠
مرزنگوش كه از خانواده « نعنايان » مىباشد ، بسيار مورد علاقه زنبور عسل هست و چنانچه در كنار زنبورها كشت شود ، زنبورها را از بيماريهايى كه با آن مواجهند ، مصون نگه مىدارد . مرزنگوش گياهى است كه در مناطق غربى ايران مىرويد ولى بجز استفاده داخلى از آن به‌صورت تجارتى ، براى صدور استفاده نمىشود . در حالى كه اين گياه و بسيارى از گياهان را كه ذكر شد ، كارخانه داروسازى باير در آلمان براى تهيه دارو ، زير كشت دارد . عمده‌ترين كاربردهاى دارويى انفرادى اين گياه در بيماريهاى ريوى ، اعصاب ، گوارشى و پوست است .

مرزنگوش در روايت :

قال صلى الله عليه و آله : « عليكم بالمرزنكوش شمّوه فانه جيد للخشام و الخشام داء » « 2 » پيغمبر خاتم صلى الله عليه و آله فرمود : بر شما باد مرزنگوش چون بر خشام خوب است و خشام مرض است . خشام رگى است كه در داخل بينى به‌وجود مىآيد و گاهى اذيت مىكند و بزرگى بينى را نيز خشام گويند . بخور مرزنگوش هوا را از ميكروبها پاك كرده ، پشه و حشرات را فرارى مىدهد . مرزنگوش مستى را كه از شراب به هم رسيده ، از بين مىبرد .

* مرزه

[ مشخصات ]

گياهى است يك ساله از تيره نعناعيان كه داراى ساقه‌هاى متعدد و به رنگ مايل به قرمز كه به حالت وحشى در اروپاى جنوبى و آسيا ( از جمله ايران ) به فراوانى مىرويد . در كتابهاى قديم مانند : تحفه حكيم ، محيط اعظم و . . . مرزه را صعتر بستانى نوشته است كه خواص آن در آويشن مذكور شد . صعتر بيابانى را آويشن و بستانى را مرزه گويند . پزشكان قديم خوردن مرزه را همراه با خوردن غذاهاى سنگين مثل حليم و كله پاچه مفيد مىدانستند و امروزه ثابت شده
هامش
( 2 ) - بحار ، ج 62 ، ص 299 .