دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 560

مزاج : گرم يك درجه و خشك 2 درجه مىباشد . باريك ساييده‌اش به طور انفيه نافع زكام و سردرد مىباشد و نيز در سرفه و زكام ، پوستش را گرد نموده با عسل مخلوط نموده ، مىليسند ، عضلات را قوى مىكند . گرد آن در روغن كنجد و طلاى آن بر بدن نافع فالج ، لقوه و رعشه مىباشد . ميوه آن را ساكنان چين با ميل زياد مىخورند ، از پوست آن 12 % ماده شيميايى تانن حاصل مىشود . « 1 » دارشيشعان بادهاى معده و روده‌ها را تحليل مىبرد و رطوبات غليظه را خشك مىكند و مقوى اعصاب است . بلغم را از ريه خارج مىكند و براى تعفن زخمها آن را ساييده بر زخمها مىپاشند . مانع زكام ، مقوى اعصاب ، دافع درد معده و مضر براى جگر و طحال مىباشد . « 2 » خواص درمانى : مىگدازد ، مىگيرد ، بادشكن است ، ريزش خون و رطوبات را بند آورد ، گندزدا است . داروى قرحه‌هاى سارى و گنديده است ، در علاج سست شدن پىها بسيار نافع است ، فتيله از دارشيشعان بوى بد بينى را از بين مىبرد ، مضمضه با آب‌پز آن جوشهاى درون دهان را خوب مىكند و دندانها را نگاه مىدارد . باد معده را فرو نشاند ، آب‌پز آن شكم را بند آورد ، باد روده‌ها را ببرد و علاج عسر البول است . پرزه آن بچه را بيرون آورد ، گرد آن را بر قرحه‌هاى ميان مقعد و خايه بپاشند ، سختى آنها را نرم كند و از سرايت آنها جلوگيرى مىكند . « 3 » بقول حكيم مؤمن : آن داراى طعمى تند و با تلخى و قوتش ساقط نمىشود و محلل نفخ و مجفف رطوبات غليظه و مقوى مثانه و اعصاب و معين اخراج جنين و مفتح سدد و مفتح جميع اعضا و مسقط بواسير و مانع نزلات و رافع سردرد مىباشد . « 1 »