در فارسى آن را خيار چنبر مىگويند و معرب آن خيار شنبر است كه در طب خيارشنبر معروف است . در ترجمه فارسى آن را قثاءالهند هم مىگويند اين دارو را اولين بار طبيب يونانى :
NICOLAUS MYREPICUS
شناخت و تحقيق و بيان در باره آن به صورت دقيق توسط
JOANNES ACTUARIUS
در اواخر قرن 13 نوشته شده است .
در كتاب مخزن الادويه آمده است كه ميوه آن را كمى گرم كرده استعمال كنند و مغز آن را عصاره گرفته و مخلوط با روغن بادام بايد استعمال كرد . آن را ملطف و باز كننده انسداد صدرى بيان كردهاند نيز براى كم كردن گرمى خون مفيد است . ملينى خفيف و بى ضرر براى كودكان و زنان حامله است . با تمر هندى مسهلى خوب براى صفرا است . با تربد يا بسفايج براى مرض ماليخوليا و ورمهاى سرد مفيد است . با مكو براى انسداد احشاء معده نافع است . در امراض روماتيسم و عرق النساء ماليدن آن بر محل مفيد است .
برگ و گل آن ملطف است 5 تا 7 دانه آن را گرد كرده به عنوان قىآورنده استفاده مىكنند . ميوه آن را با زعفران ، شكر و گلاب مخلوط كرده براى تسهيل زايمان به زنان مىدهند .
دكتر
IRVINE
بيخ آن را مسهل قوى گفته است . عصاره آن براى التهاب جلدى و داء الثعلب مفيد است . در منطقه پرتقال از ميوه و گل آن جوشانده درست مىكنند .
صمغى خاص از سوراخ كردن درخت آن حاصل مىشود كه در آب مثل صمغ كتيرا جمع مىشود . اين گياه و ميوه آن در هند با انواع مختلف معروف است .
توضيح آنكه خيارى كه در بازار به عنوان خوراكى وارد مىشود و در عراق و ايران شمبر يا چمبر گفته مىشود اين اسم به سبب وجود حلقههاى گرد و مشابه به چمبر كه در فارسى معنى آن گلوبند است گفته مىشود . لكن در طب خيار چمبر يا شمبر فقط براى املتاس كه در اين موضوع ذكر شده ناميده مىشود . و خيارى كه در بازار براى خوراكى بنام خيار شمبر فروخته مىشود ، در واقع خيارزه است . « 1 »
هامش
( 1 ) - دكتر فاضل موسوى .