تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 533

مساهمون:

ص٥٣٣

* خيار چنبر

تعريف :

برگ آن نرم و نوكدار است . گل آن زرد ، كوچك و زيبا مىباشد . ميوه اين درخت مانند باقلا دراز است كه تا دو زرع و دو اينچ كلفت شود . خام آن سفيد و پخته آن سياهرنگ است . داخل آن طبقه طبقه سياه است كه آن را فلوس خيار چنبر مىگويند بر طبقهاى فلوس رطوبت چسبناكى است كه سياهرنگ مىباشد و آن را مغز املتاس يا عسل خيار چنبر مىگويند . اين ماده به عنوان دارو مصرف مىشود . داخل آن تخم قرار دارد مانند تخم تمر هندى ولى كوچكتر و رنگ آن زرد مايل به سرخى است . « 1 » نام آن در لغت سنسكريت ارگ بادها ، سورناكام ( طلايى ) ، راجاتار ، يانرى يادروما ( درخت شاهى ) مىنامند . گل آن زرد رنگ و به شكل دسته‌اى زيبا مىشود . هندوها آن را به معبد برده و وسيله عبادت مقدس شناخته و احترام مىكنند . و مغز آن را بعنوان داروى مسهل مصرف مىكنند بيخ آن به عنوان داروى ملين استعمال مىشود جوشانده مركب آن ذكر شده كه مغز خيار چنبر ، هليله ، بيخ فلفل دراز و سعد كوفى از اجزاى اين تركيب مىباشند .

هامش
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 21 .