دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 496

وجود دارد . در بعضى مناطق عصاره آن را براى مرض سوزاك تجويز مىكنند آن را با شير و شكر مخلوط كرده به مقدار 24 گرم استعمال مىكنند آن را با گل نيلوفر و پوست درخت ابريشم به مقدار مساوى مخلوط كرده براى خونريزى رحم از آن استفاده مىكنند . « 1 » گياهى است از تيره پنيركيان كه داراى گونه‌هاى دايمى و نيز يك ساله است و به حد وفور در ايران روييده و كشت مىشود ساقه‌اش ضخيم و بلند برگهايش پهن و ستبر و ربشه‌اش دراز و دوكى شكل و آبدار است ريشه‌اش در پزشكى مستعمل است به يونانى الباى و به عربى خبازى ، شجرى و كثير المنفعة و به فارسى « 1 » هشت و هازدخيرد مىنامند و آن نباتى معروف است و گل آن سفيد و سرخ و الوان مختلف و مىگويند هفت نوع است و بهترين همه سفيد گل و آنچه بى گل باشد خطمى نيز مىنامند مزاج آن به قول جالينوس سرد وتر است و تخم آن معتدل و بعضى سرد وتر دانسته‌اند و در آن تليين و اسفناج و قبض و جلا و تحليل است و بيخ و تخم آن در قوت مانند آن است و از آن قوىتر است ضماد برگ آن جهت التيام قروح و تسكين وجع اورام و تحليل آنها و خنازير و نضج خراجات و ورم مقعد و شكستگى اعضاء و عرق النساء و مفاصل كه همه از گرمى باشد