انگليسى :
vein of marsh mallow .
نبات معروفى است از بيخ تخم و گل آن استفاده دارويى مىكنند . « 1 » آلمانى :
echer eibisch , eibisch , altheewurzel
فرانسه :
bourdon de st . jacques , guimauve officinale , guimauve sauvage
ايتاليايى :
bismalva buonvischio , malvaccion , altea officinale , malvavisco
گياهى است علفى پايا داراى ساقهاى به ارتفاع 5 / 0 تا 5 / 1 متر و پوشيده از كركهاى نرم كه ريشهاى دراز دوكى شكل به ضخامت انگشت و به رنگ خاكسترى مايل به زرد دارد .
در نواحى مختلف بخصوص در سواحل ماسهاى زمينهاى كموبيش شور و نواحى مرطوب مىرويد ختمى به علت دارا بودن گلهاى درشت و زيبا مورد توجه زنبور عسل است و در رديف گياهان مهم مولد نوش قرار دارد .
قسمت مورد استفاده اين گياه ريشه ، گل و برگ آن است .
گياهى هميشه بهار است بوتهاش شبيه بوته باميه مىباشد برگهايش بزرگ بيضوى شكل دندانهدار و گلهايش خوش شكل و بىبو مىباشد و گل آن را خيرا مىگويند و بيخ آن به شكل مخلوطى ريشه دارو لعابدار مىماند و لكههاى كوچك بر آن مىباشد كه آن را ريشه خطمى مىگويند و به طور دوا بيخ و تخم و گلش استعمال مىشود رنگش سياه ،
بيخش سفيد ، گلش سفيد و سرخ ، ذائقه : بدمزه و گلها قدرى تلخ و بيخش بى مزه لعابدار مىباشد .
مزاج : گرم با اعتدال مقدار خوراك از 5 تا 7 گرم ، محل حصول : كشمير ، افغانستان ، ايران و ديگر مكانها ،
خواص :
برگ و تخم خطمى ، رادع و محلل و مسكن مىباشد بيخش نيز اثر تسكين و نرم كنندگى اعضا را دارد در زكام و سرفه و سرماخوردگى تخم را در آب جوشانده مىخورند در سوزش بول و پيچش شكم و اسهال صفراوى آب لعابدار بيخ را استعمال مىكنند نيز در مرض عرق النساء ذات الريه ، درد مفاصل تخمها را با
هامش
( 1 ) - لاثانى لغات الادوية ، ص 110