تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 494

مساهمون:

ص٤٩٤

روغنها مخلوط نموده مىمالند مفيد است اورام را تحليل مىكند درد را تسكين و طبيعت را نرم مىكند در بيخ 35 % ماده لعابيه 35 % ماده نشاسته و باقى ماده پكتين شوگر و 1 تا 2 % ماده اليتين كه جوهر خطمى باشد حاصل مىشود . « 1 » رنگ تخم خطمى بور و برگها سبز نوشته شده است و بوته آن تا يك متر بلند مىشود و گلش رنگهاى مختلف دارد تخم خطمى به نام

althaea officinalis

بيان كرده شده است و در نسخه‌هاى محلل ورم ، التهاب بول ، ادويه مدر و بخصوص دواى آبزن كه چند عدد دوا در آب زياد مىخيسانند و مريض را در آن مىنشانند ، براى درد ايام حيض و در بعضى دواهاى مقوى اعصاب و با دواهاى نافع سرفه همانند اصل السوس ، روغن بادام ، تخم خشخاش ، عناب ، سپستان ، تخم خبازى مخلوط نموده در سرفه ، برونشيت و سرما خوردگى استعمال مىكنند و نيز در التهاب مجارى بول مرهمى توصيف نموده كه تخم خطمى با اسپغول و كتان و روغن كرچك و كنجد مخلوط نموده استفاده مىكنند . « 2 » اسم خطمى

althea
ناميده شده است يا اسم عرفى آن را
marsh
mallow rood
گفته است و خطمى بيخى است خشك كه آن را
althea offcinalis linne fam
malvacea
ناميده است شربت ختمى در دواها به كار برده شده است خطمى يك ماده لعابدارى بنام
asparagin

و ديگر موادى همانند شكر و نشاسته را دارا مىباشد و برگهاى آن ملين و داراى اثر ضد عفونى كننده مىباشد و مقدار خوراك برگش 2 گرم مىباشد و ماده شيميايى رنگى كه تمام برگها و ميوه‌ها داراى آن هستند بنام التيائين در خطمى هم پيدا مىشود كه تقريبا در عمل هم مثل گلوكسايدز كار مىكند . « 1 » روايت : عن الصادق عليه السلام قال : غسل الرأس بالخطمى امان من الصداع و براءة من الفقر و طهور للرأس من الخراز .

هامش
( 1 ) - المفردات ، ص 237 .
( 2 ) - همدرد انگليسى ، ص 75 - 131 - 171 - 247 - 249 - 250 - 256 .
( 1 ) -r . pدستور بريتانى ، ص 885 - 946 - 943 .
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 494 | مصطفى النوراني الاردبيلي