دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 465

روده‌ها اثر قبض دارد اسهال و جريان خون را مىبندد بر دندان بمالند دندانهاى لق محكم مىشود و مىگويند كه در بيخ خرنوب قسم دوم آبى مىماند كه خوردن 48 گرم از آن آب سرفه كهنه و تنگى نفس را فايده مىبخشد . « 1 » با حنا مخلوط نموده بر مو گذارند مو را قوت مىدهد و نمىگذارد كه مو زود سفيد شود مزمزه آن درد دندان را ساكت مىكند . مقدار خوراك از 5 گرم تا 12 گرم مىباشد . « 2 » كتاب همدرد آن را به عنوان دارو اما استعمال نكرده است به علت دارا بودن موسيلاژ در صنعت از آن استفاده به عمل مىآيد . ولى از نظر مصارف درمانى چندان قابل ارزش نيست . در منطقه مديترانه زياد دارد . « 3 » خرنوب و خروب درختى است در كوههاى شام و اهل عراق آن را قثاشا مىگويند و رنگ آن سياه و به لغت سريانى خرنوبا مىگويند و جرم خرنوب شامى مسطح باشد و چون بشكنند ميانه آن سرخ باشد و در آن دانه‌ها باشد كه به دانه خرنوب نبطى مىماند و خرنوب شوك هم گفته‌اند و عرب مىگويد دو نوع است يكى از آن دو درخت ينبوت است و شاخه‌هاى نبات آن يك گز ببالد و ميوه آن به رنگ سرخ باشد و به وزن سبك باشد و طعم آن بىمزه باشد و آن را در اوقات ضرورت بخورند نوع دوم خرنوب شامى است و طعم آن شيرين و خوردن آن اعتياد آورد و دانه آن از دانه ينبوت مقدارى بزرگتر است . « 4 » روايت از جابر بن حيان : خروب : اسم جنس خرنوب است و مىگويند مخصوص به خرنوب برى است . « 1 » خرنوب : بضم اول و سكون راء مهمله و ضم نون و سكون واو و باء موحده و به فتح اول نيز آمده و آن چهار نوع است : شامى و نبطى و مصرى و هندى و هر يك مفصل مسطور مىگردد .