تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 392

مساهمون:

ص٣٩٢

مثانه و كليه است . خبازى بستانى تخمش سياه و گلش زرد است . مصلحش : دواهاى گرم ، تخمهايش مشابه سياه دانه است ، از خبازى اولى بيشتر سرد و تر است مشابه آن ختمى ، نفع خاص : ملين سينه و معده خوراكش تا 7 گرم است ، معده و سينه را نرم مىكند و در تبهاى گرم مفيد است . « 1 » اسم طبى خبازى

malvia rotundifolia
نوشته شده است و آن را در نسخه‌هاى شكم و معده و امعاء استعمال كرده‌اند و تخم خبازى
malvia sylvestril
ناميده شده است كه در ادويه سينه با ديگر مركبات استعمال شده است و در دواهاى ضد حساسيت و امراض ريه و سينه و در نسخه‌ها براى تحليل ورم ، و نسخه معروف يونانى لعوق سپستان كه براى سرماخوردگى سينه و سرف مفيد است اردو : سونجل . طبى :
malvia rotundiflla
عرفى :
common mallow
گل :
malva
silvestris

خبازى : نوعى خطمى ، خطمى كوچك ، پنيرك و پنير است . « 2 » خبازى بضم اول و فتح باء مشدد و الف و كسر زاء معجمه يا تحتانى به فارسى نان كلاغ و قوله و پنيرك و خرو و خروج و خوبر است و به هندى چگير و پاپرا و به تركى : اميم كماجى و در مازندران گياه آن را انجيلك و به يونانى و رومى : افيور سفسياغن و به شيرازى خطمى كوچك مىنامند . به قول شيخ : نوعى از ملوخياست كه آن را ملوكيا نيز مىنامند و گويند كه خبازى برى است و ملوخيا بستانى نوعى است كه آن را ملوخياى شجرى مىنامند و آن خطمى است و بعيد نيست كه بقله يهوديه از اقسام آن باشد و آن سرخ است و به قول بعضى خبازى نوعى از خطمى است و به قول ملا نفيس خبازى سه نوع مىباشد ، يكى بستانى و آن مخصوص به اسم ملوخيه و ملوكيه است و ديگر برى و آن دو نوع است يكى عظيم و آن

هامش
( 1 ) - بستان المفردات ، ص 130 .
( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 1396 .