تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 391

مساهمون:

ص٣٩١
شيرازى : خطمى كوچك . لاتين :
malva sylvestris
انگليسى :
common mellow

خبازى بستانى : اكثرا گويند كه اين ملوخيا است ، برگ آن دراز ، گل زرد و از گل خبازى كوچكتر است . بيشتر در كشتزار پنبه مىرويد . « 1 » به فارسى : شوال و نان كلاغ مىنامند تخمهايش گرد و پهن است و داراى خطهاى باريك است ، وسط تخمش گود است ، رنگ برگهايش سبز و گلش به رنگ‌هاى مختلف بنفش ، قرمز ، سفيد و زرد مىباشد و تخمش سفيد و ريشه‌اش زرد است . ذائقه : برگهايش تلخ و بقيه اعضا بى مزه و لزج است . مزاج : سرد و تر در درجه اول . مقدار خوراك : از 5 تا 7 گرم . تخمش : رادع ، مزلق ( ليزدهنده ) چسبنده و مسهل مىباشد . براى اين كه چسبنده است در اختلال امعاء و مثانه زخمها مفيد است . تندى ادويه مسهله را كم مىكند . جوشانده‌اش با شكر براى سرفه خشك و گرفتگى صدا مفيد است . رادع مواد است و در اورام حاره ضماد مىكنند . در آن ويتامين

C

به كثرت يافت مىشود . « 2 » خبازى دو قسم است : خبازى و خبازى بستانى . خبازى : رنگ تخم مايل به سياه برگ سبز و گل آن سرح است . با ذائقه لعابدار قدرى بى مزه . ميوه تخم خبازى در مزاج از برگهايش سردتر است و براى معده سرد مضر است . نفع خاص : دافع سرفه و پيچش معده خوراكش از 9 تا 12 گرم است . ملين شكم ، مقوى امعاء و با عسل مسكن درد جگر است ، درد مثانه را مفيد است و خيسانده گلش نافع درد

هامش
( 1 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 107 .
( 2 ) - المفردات ، ص 232 .