سر : در مداواى چرك و ريم گوش ، زخم گوش ، زخم لثه و بيماريهاى لثه بسيار سودمند و اگر بر كام و سقف دهان بمالند جوش دهان و زبان را خوب كند دواى رمد است و قرينه را جلا دهد خوردن يا ماليدن حضض هندى بر بدن در علاج يرقان سياه و طحال مفيد است . « 1 » حضض درخت آن را دارهلد مىگويند و رسوت عصاره چوب آن است و جالينوس و اطباى يونانى اين را بنام لوكيوم ناميده در التهاب امراض چشم خيلى مفيد است . رسوت خوب آن است كه اگر بر آتش گذارند بسوزد رنگ آن زرد مايل به سياه مىشود . ذائقه : تلخ و خراب . مزاج : سرد در درجه دوم و خشك در درجه سوم . در نزد بعضى حكماء معتدل است بين گرم و سرد . مقدار خوراك : از نيم تا يك گرم . مصلحش : انيسون .
خواص :
مصلح خون و دافع تب نوبه ، استعمال داخلى آن حرارت را تسكين مىدهد و بر رودهها اثر قابضيت دارد و بر روى تب عرق مىآورد و تب را كم مىكند و اطباء تجربه كردهاند در تب مالاريا فايده ندارد در بواسير خونى با ترب مىخورند و نيز در اسهال بواسيرى و قروح امعاء نافع است خون را صاف مىكند نافع تب نوبتى است حرارت را تسكين مىدهد اثر قبض بر رودهها دارد عرقآور است .
مصفى خون است و خوراكش با عسل نافع يرقان است اگر شخص ترياكى هميشه اين را بخورد عادت ترياك از او ترك مىشود استعمال خارجى آن هم قابض و مسكن و رادع است آن را تنها يا با افيون و زاج مخلوط كرده براى امراض چشم مفيد است و زخمهاى داخلى آلت تناسل را با آن شستشو مىكنند آبش نافع باد كردن مقعد بچهها است . « 2 »
هامش
( 1 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 147 .
( 2 ) - المفردات ، ص 261 .