تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 321

مساهمون:

ص٣٢١
شيخ مىفرمايد : حضض شيره فيل زهره ، بر دو نوع است : حضض هندى كه به پندار قوى شيره فيل زهره مىباشد دوم حضض مكى كه نوع ساخته شده آن است نوع سومى هم هست كه بدل حضض و مغشوش است حضض مكى به گفته ديسقوريدوس از درختى است خاردار كه شاخه‌هايش سه ذراع درازى دارد و ميوه‌اش به فلفل شبيه و صاف است و پوست زرد دارد و ريشه‌هايش بسيار است و در جاهاى سخت و دور دست مىرويد . براى بدست آوردن حضض : 1 - پوست درخت را دست نخورده از درخت مىچينند و مىكوبند و آبش را مىگيرند . 2 - پوست درخت را در آب مىپزند و بعد از پختن بيرون مىآورند و دوباره بر آتش مىگذارند تا منعقد گردد . 3 - ميوه درخت حضض را در آفتاب مىگذارند و بعدا افشره‌اش را مىگيرند بهترين اين سه نوع حضضى است كه هر گاه بر آتش نهى گر گيرد و زمانى كه آن را خاموش كنى كفى برآرد كه همرنگ اجزاى درونى آن باشد . گزينش : حضض هندى در سروكار داشتن با موى از مكى بهتر است و حضض مكى در معالجه ورمها از هندى مفيدتر است . مزاج : گرمى و سردى معتدل دارد و در دوم خشك است .

خواص :

موى را محكم كند و رنگ موى را سرخ گرداند و بويژه هندى در اين زمينه قويتر از مكى است . لكه‌هاى سياه صورت را مىزدايد و همه انواع حضض داروى كژدم مىباشند . زخم و قرحه : قرحه پليد را دوا است . مفاصل : مفاصل را استحكام مىبخشد .