تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 308

مساهمون:

ص٣٠٨

* حزاء

عن محمد بن عمر بن ابراهيم قال : سألت ابا جعفر عليه السلام و شكوت اليه ضعف معدتى فقال : اشرب الحزاء بالماء البارد ففعلت فوجدت منه ما أحب . « 2 » امام صادق عليه السلام فرمود : ان الحزاء جيد للمعدة بماء بارد . « 3 » « حزاء با آب سرد براى معده خوب است » . عمرو بن ابراهيم گويد : از ضعف معده به امام باقر عليه السلام شكايت نمودم فرمود : حزاء را با آب سرد بخور . « 4 » حزاء ( بيوه‌زا ) در طبرستان آن را جعفرى گويند . حزاء گياهى است مشابه كرفس كه به فارسى دينارو گويند . لذا بعضى گفته‌اند : همان سداب برى است و بيشتر در كوه سنگ مىرويد و قبه آن شبيه به قبه بزرگ است . برى آن مايل به زردى و تخمش عريض مايل به طول و تند طعم و با عطر و برگش شبيه به برگ گشنيز و از آن بسيار ريزتر و بيخش شبيه به زردك و سفيد ، مىگويند : حزاء بيشتر در آذربايجان مىرويد . هورمونهاى جنسى در برگ جعفرى بوده و مهمترين آنها عبارتند از آپيوزيد

apioside
يا اپىئين كه از دسته گلوكزيدهاى ثابت است . مصرف اپيوزيد خطرناك بوده اندك آن خون شاشى توليد مىكند آپيول كه اندكى در برگها و بيشتر در ميوه آن است . ويتامين‌هاى برگ جعفرى ب 1 و ب 2 و ث و پر از ويتامين آ ( كاروتن ) و ساقه‌اش با خواص برگ يكى بوده ويتامين‌هايش كمتر و ميوه‌اش داراى مواد چرب روغن مواد ازته ( تانن آلورون ) و يك گلوكزيد به نام آپىئين و مقدار زيادى اسانس 6 - 5 درصد و مواد رزينى و پكتين و آپىژنين و اسيد پتروسلينيك مىباشد . مقدار آهن جعفرى 5 ميلى درصد و هر صد گرم برگش 185 ميلىگرم ويتامين ث دارد . نوعى از جعفرى كه
persil
گويند در پزشكى اهميت دارد . عصاره از آن استخراج مىشود كه روغنى است بنام
apiol .
هامش
( 2 ) - كافى ، ج 8 ، ص 191 .
( 3 ) - محاسن ، ص 516 .
( 4 ) - كافى ، ج 8 ، ص 191 .