تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 305

مساهمون:

ص٣٠٥
مىآيد . هر ميوه فقط سه عدد تخم دارد . اين دانه از بيرون سياه و از داخل مغز آن سفيد است و جزء موثر تخمها يك لعاب زرد رنگ و تيز آبى كه تقريبا 5 / 3 درصد است در آن مىباشد ، رنگ بيرون سياه و مغز سفيد و گل آبى با ذائقه در اول شيرين و آخر تلخ و مزاج گرم و خشك سه درجه ، مقدار خوراك از يك گرم تا 3 گرم و مصلح آن روغن بادام شيرين مىباشد .

خواص :

حب النيل را با گل سرخ يا هليلج براى درد مفاصل ، نقرس ، استسقاء و امراض سرد بلغمى استعمال مىكنند بدن را پاك مىكند و كرم شكم را مىكشد « 2 » . حب النيل را قدرى تلخ و بدمزه وصف كرده‌اند مزاج آن گرم و خشك سه درجه و مضر است براى روده و آن را خراش مىدهد و شكم پيچ بدنبال دارد . مصلحش : هر وقت سياه دانه مخلوط با هليله بخورند يا روغن بادام كنند بدل آن حجر ارمنى و پيه حنظل . نفع خاص : اخلاط غليظ مىآورد و مسهل قوى است . مقدار خوراك : 2 گرم يك ربع و نيز آن را با تربد براى اخراج بلغم غليظ مىدهند . براى درد مفاصل ، طحال و جگر در داروها مىدهند و در مرض خارش و نقرس و بهق و برص آن را از خارج استعمال مىكنند بيشتر از سه گرم سم مىباشد . « 3 » حب النيل : در نسخه‌هاى مختلف مثل نسخه خاص اطريفل ديدان استعمال شد و در امراض شكم و جگر و درد شقيقه و سرماخوردگى داخلى و عرق النساء و رماتيسم و خصوصا در نسخه معجون بلادر كه آن مقوى باه است حب النيل وجود دارد و نيز در نسخه‌هاى لقوه صورت و رعشه استعمال شده است . « 1 » صاحب مخزن الجواهر نام عربى

هامش
( 2 ) - مفردات ، ص 349 .
( 3 ) - بستان المفردات ، ص 349 .
( 1 ) - همدرد ، ص 66 - 86 - 95 - 105 - 281 - 265 - 263 - 109 - 163 - 261 .