دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 310

مىباشد . عشب در شمال افريقا ، جنوب اروپا ، قفقاز و ايران روييده مىشود به اندازه 50 سانتىمتر رشد مىكند . گل آن زرد با ميوه است . « 1 » حزاء برى و بستانى مىباشد و از مطلق او مراد بستانى است و در مازندران اناريچه گويند . ساقه‌اش به اندازه انگشت و از آن باريكتر و شاخه‌هاى آن باريك و از بالاى ساقه منشعب مىشود و قبه آن شبيه به قبه زردك و برى آن مايل به زردى و تخمش عريض و مايل به طول و طعمش تند و معطر و برگش شبيه به برگ گشنيز و از آن بسيار ريزتر و بيخش شبيه به زردك و سفيد و با اندك تندى و طعم آن به دستور برگ آن و مركب از طعم زردك و رازيانه و صهاربخت و سعيد جرجانى و ابن تلميذ نيز گويند كه در طبرستان آن را جعفرى مىنامند و ظاهرا جعفرى قسمى از برى آن مىباشد چنان كه مشاهده شده در اول و دوم گرم و خشك و هاضم و مدر بول و حيض و كاسر و رياح و معطش و جهت رفع سم بارد و هوام و بدبويى دهان و تقويت باه نافع و مصدع و موجب رمد و جرب و بثور در محرورين و مصلحش سويق و آب سرد و كاسنى و ترشيها و بقول بارده است . « 1 » حزاة : حزاى برى و كوخر را مىگويند نباتى است كه برگ آن مشابه برگ هويج و رنگش مايل به سفيدى است . « 2 » حزاء : به فتح اول و ثانى و الف و بضم حا و بمد و قصر هر دو آمده است شيخ مىفرمايد كه آن زوفرا است و آن دنيا رويه و در آن گفتيم در آنچه گذشت و شارح كازرونى گويد كه من در شرح آن گفته‌ام آنچه دلالت مىكند بر تفرقه ميان اين هر سه ادويه در ماهيت و قوت و گويند كه به فارسى آن را دنيا رو نامند و به قولى تخم آن را زوفرا و به شيرازى ميرك كازوانى و كوفر و نيز در مازندران اناربچه خوانند و آن برى و بستانى مىباشد و از مطلق آن مراد بستانى است .