دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 302

روغن برگ آس موى سر را سياه و بلند مىكند . « 1 » باعث بىخوابى ، زكام و سردرد مىشود . مصلحش گل بنفشه و سوسن است . بدلش اقاقيا و آب برگ شاه توت است . « 2 » سيلان خون هر عضو را مىبندد ، برگ آن براى محل سوختگى نافع است ضماد آن اورام و درد سر را تسكين مىدهد ، بوى عرق بدن را جلوگيرى مىكند ، شربت آن اسهال را مىبندد ، بندآور جريان خون از معده مىباشد و قلب را تقويت مىكند . « 3 » مشخصات اين گياه : درختى بستانى ، بلندتر از درخت انار است و هميشه سبز مىباشد ، برگهايش معطر ، كوچكتر و سبزتر از انار و تخمش سياه است . « 4 » اين گياه در نقاط نيمه خشك و استپى لرستان ، سپيد دشت ، گيلان غرب و خرم‌آباد تا منجيل ديده شده است . برگهاى آن تخم مرغى ، نوك تيز و معطر است ، گلهاى آن در تابستان شكفته مىشود . « 5 » گياه آس داراى ساقه‌اى بلند مثل درخت مىباشد ، گل آن سفيد ، ضعيف ، زود ريز و خوشبو است . برگ آن باريك و خوشبو ، طعم آن اندك تلخ ، تند مزه و درخت آن هميشه سبز است ، ميوه آن در ابتدا سبز و بعد از پخته شدن سياه رنگ و مزه آن مركب با شيرينى و اندك تندى و تلخى ، در آن كمى مواد غذائى است ، داخل آن تخمى سفيد ، ريزه ، نرم و صيقلى از سه تا ده عدد مىباشد . قويترين و بهترين اجزاى آن بنكه آس است . « 1 » در شرح اسماء گويد : آس اسمه المشهور عند عامة المغرب الريحان و هو عند عامة اهل المصر الموسين . مايرهوف گويد : آس مأخوذ از لغت آشورى آسو ، آرامى ، آسه ، اسفرم بر وزن دلبرم و