تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 304

مساهمون:

ص٣٠٤

است و او را قرطم هندى مىگويند . « 2 » به فارسى تخم نيلوفر مىگويند و آن دانه گياهى است شبيه به لبلاب و بر مجاور خود مىپيچد و گلش كبود و به شكل لبلاب و از آفتاب بهم مىآيد و در غلاف هر گلى سه دانه مثلث مىباشد . « 3 » حب النيل ( تخم نيلوفر ) كه عبارت از كاجيره هندى است هر چه سنگين و صاف و نوتر باشد بهتر است . مزاج : هر چند بعضى گويند در اول گرم و خشك اما راستش اين است كه تا دوم گرم و خشك است .

خواص :

در برص و بهك سفيد مفيد است . ضرر : پرمژه مىكند ، دل بهم خوردن بسيار بدنبال دارد . خواص دفعى : خلطهاى غليظ سوداء ، بلغم را به كلى از بين مىبرد ، ضد كرم و كرم كدو است . جانشين : براى اسهال و مداواى سودا نيم وزن آن پيه حنظل و يك ششم وزنش سنگ ارمنى كارش را انجام مىدهد . « 4 » نيلوفر : تخم آن مسهل است ضماد برگ و گل آن مخرج چرك زخم است ، خوراك گل آن نافع زكام است ، ضماد ريشه آن با روغن كنجد نافع سوختگى است « 1 » . حب النيل كه در فارسى آن را تخم عشق پيچه و تخم كبكو و در هندى كاله دانه مىگويند يك گياه خودرو است كه ميوه دانه است كه داخل آن تخمهاى سه گوشه در

هامش
( 2 ) - ترجمه صيدنه ، ص 126 .
( 3 ) - تحفه حكيم ، ص 79 .
( 4 ) - همان ، ص 160 .
( 1 ) - حكيم اسفنديارى .