تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 245

مساهمون:

ص٢٤٥

خواص :

از خواص آن اين كه ترياق سموم است . در امراض هيضه و قى آن را با گلاب ساييده مصرف مىكنند . خلطهاى فاسد را دفع مىكند . تشنگى و محل گزيدگى مار و عقرب را تسكين مىدهد . « 1 » پوست جوزالقى سياه و داخل پوست قرمز و مغز آن سفيد است . تازه آن را لذيذ و خوش ذائقه نوشته‌اند و خشك آن را بى مزه ، درخت يك جزيره خاص مىباشد . دافع سموم و ترياق هيضه مقدار خوراك 1 گرم و در امراض فلج و رعشه و اخلاط فاسد نافع است . 50 / 0 گرم آن را با آب بخورند قى مىآورد و سم را خارج مىكند و اين ترياق زهر افيون است . « 2 » جوزالقى گرم و خشك است و مانند خربق سفيد است به قوت پوست او ضعيف است و كمتر از جوز خوردنى قىآورنده است ، مقى بلغم و مسهل است و جوزالقى درختى است عظيم كه در افريقا و عربستان مىرويد و دانه‌اش قىآور است . « 3 » جوزالقى مقى بلغم و مسهل و جهت امراض بارده دماغى و عصبانى ، فلج لقوه ، سرفه ، ضيق النفس ، بارد رطب مزمن ، اورام اعضاء ، تحليل رياح ، نفخ شكم و جذام ، فضول بلغمى و صفراوى را دفع نمايد ضماد آن جهت تحليل اورام . « 4 » براى رفع ناراحتىهاى پوستى از جمله جرب و اگزوما به كار مىرود از سر شاخه‌هاى آن براى مسواك لثه‌هايى كه متورم هستند استفاده مىشود داروى بسيار موثرى است در استعمال خارجى به كمر و پشت با فشار ماليده شود موجب سقط جنين مىشود از شيرابه گياه روى زخم مىمالند التيام بخش است روى زخم بريدگى و ساير انواع زخمها كه خونريزى دارند مىمالند برگهاى اين گياه ضد انگل تسكين دهنده درد دندان پوست درخت را از ساقه گرم شده آن جدا مىكنند و با آن عضو از جا در رفته را

هامش
( 1 ) - المفردات ، ص 494 ؛ مخزن المفردات ، ص 378 .
( 2 ) - بستان المفردات ، ص 281 .
( 3 ) - فرهنگ داروها و واژه‌هاى شگفت ، ص 112 .
( 4 ) - قرابادين كبير ، ص 164 .