تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 90

مساهمون:

ص٩٠

ريزش موضعى مو آن را با روغن مىمالند . جگر سفيد و امعاء را از بلغم پاك ، اشتها و باه را زياد و از بالا رفتن بخار از راه بينى جلوگيرى مىكند . مدر حيض و ادرار است . غرغره جوشانده آن مسكن درد دندان است و براى تحليل اورام با سركه يا عسل ساييده ، ضماد مىكنند . نيز همراه با سركه ، دافع ورم طحال و با پنير تازه چاق كننده است . انفيه آن مواد اضافه در سر را خارج مىكند . گلش مقوى باه و چكاندن آب فشرده آن در چشم نافع كم سويى و در گوش نافع درد گوش مىباشد . جوشانده يا خيسانده آويشن با ديگر ادويه مناسب نافع سرفه ، درد مثانه ، رحم و پهلو و دافع سنگ كليه و مثانه است . براى خارج كردن بلغم ، آن را با انجير خشك استعمال مىكنند . « 1 » تيمول ماده موثر آويشن ، جسمى است ضد قارچ ، ضد باكترى و ضد كرم و به عنوان ضد كرم به خصوص در مورد كرمهاى قلاب دار به كار مىرود و مقدار مصرف آن به عنوان داروى ضد كرم دو گرم و سه نوبت در روز است . « 2 » اين گياه به صورت جوشانده در هندوستان مصرف مىشود و داراى خاصيت نشاطآور و عرق‌آور است . « 3 » اسانس آويشن ماده‌اى است معطر ، كه آن را به عنوان آنتى سپتيك و ضد تشنج به كار مىبرند . سميت اين اسانس بسيار كم است به طورى كه آن را جهت ضد عفونى كردن روده و به عنوان ضد تشنج نيز به كار مىبرند . همچنين داراى خاصيت مدر است . اين اسانس را بيشتر براى معطر كردن داروهاى تلخ به آنها مىافزايند . اسانس آويشن را در سردرد و سياتيك به صورت ماليدنى و به علت در برداشتن تيمول به عنوان ضد كرم مصرف مىكنند . آويشن نافع خارش بدن و بد هضمى غذاست . « 4 » جوشانده 20 الى 30 گرم ساقه گلدار آويشن در يك ليتر آب همراه با عسل ، روزانه 4 5 فنجان نافع آسم و دم كرده 20 تا 30 گرم ساقه گلدار همراه با عسل روزانه 4 فنجان نافع سياه سرفه است . و در رگ به رگ شدن و پيچيدگى عضلات ، كمپرس ( پارچه خيس شده از دم كرده مذكور ) آن مفيد است . در دردهاى معده و اختلالات كليه و زكام نيز دم كرده آويشن موثر است و

هامش
( 1 ) - المفردات ، ص 327 ؛ بستان المفردات ، ص 164 ؛ مخزن المفردات ، ص 264 .
( 2 ) - فارماكو گنوزى ، دكتر آئينه چى ، 1973 ، ص 290 .
( 3 ) - فارماكو گرافيا ، ج 3 ، ص 114 .
( 4 ) - مفردات پزشكى ، دكتر آئينه چى ، ص 290 .