از امام صادق عليه السلام است كه فرمود : چهار چيز است چشم را روشنايى و نفع مىدهد و
ضرر نمىرساند . گفته شد : آنها چيست ؟ فرمود : آويشن ، نمك ، نانخواه و گردو ، اگر جمع بشوند ، گفته شد : آن چهار چيز را چه چيز اصلاح مىكنند اگر جمع شوند ؟ فرمود :
نانخواه و گردو بواسير را مىسوزانند و باد را مىبرند و رنگ صورت را خوب مىكنند و معده را سفت و كليه را گرم مىكنند و آويشن و نمك باد را از قلب مىبرند و بستهها را باز مىكنند و بلغم را مىسوزانند و آب را از بدن بيرون مىبرند و بوى بد را پاك مىنمايند و معده را نرم مىكنند و باد خبيث و بد خيم را از ذهن مىبرند و قوه باه را زياد مىنمايند .
مزاج :
مزاج آويشن گرم و خشك در درجه دوم است . « 1 »
تركيب شيميائى :
صعتر داراى اسيد ريزين بىمزه ، مقدارى اسيد تانيك ، بعضى تركيبات با مواد
Ferric Chlorid
، رطوبات به ميزان 10 درصد و خاكستر 10 درصد مىباشد . از برگ صعتر روغنى مىگيرند كه بوى نعناع دارد . « 2 » تيمول
Thymol :
فنلى است كه از اسانس آويشن و اسانس گونههاى ديگر و همچنين به طريق مصنوعى از متاكرزول يا پاراسيمن به دست مىآيد . تيمول به صورت كريستالهاى بىرنگ يا به صورت پودر سفيد متبلور داراى بوى معطر و طعم زننده مىباشد . تيمول را مىتوان به آسانى تصفيه نمود .
آويشن نبايد كمتر از 5 / 1 سانتىمتر مكعب اسانس در هر 100 گرم توليد نمايد .
آويشن داراى يك اسانس فرار ( به مقدار 1 تا 6 / 2 % ) ، رزين ، تانن و صمغ است .
اسانس آويشن : اسانس آويشن فرانسوى و آلمانى داراى 25 تا 40 درصد فنل است كه قسمت اعظم آن تيمول همراه با مقدار كمى كاروا كرول مىباشد . تركيبات ديگر عبارتند از : پاراسيمن ، بورنئول ، لينالول و بتاپىنن . مقدار فنل اسانس اسپانيايى ، بين 50 تا 70 درصد متفاوت و تماما كارواكرول است . « 3 »
خواص :
مورد استفاده طبى آويشن برگ و گل آن است كه به صورت پودر ، ماليدنى ،
هامش
( 1 ) - المفردات ، ص 327 .
( 2 ) - فارماكو گرافيا ، ج 3 ، ص 116 .
( 3 ) - فارماكو گنوزى ، دكتر آئينه چى ، 1973 ، ص 290 .