تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 85

مساهمون:

ص٨٥

* آويشن

تعريف :

گياهى بوته مانند و داراى ساقه‌هاى نازك ، سخت و بسيار منشعب است . گلهاى آن ، كاسه غشائى با دندانه‌هاى مثلث شكل و حالت مجتمع با ظاهر مدور در كناره برگها دارد . اعضاى مختلف آن به علت دارا بودن خواص درمانى مشابه انواع دارويى
Origanum

، غالبا به جاى آنها مورد استفاده‌هاى درمانى قرار مىگيرد . جام گل آن سفيد رنگ است . « 1 » آويشن از تيره نعناعيان است و داراى گلهاى سفيد يا گلى و برگهاى كوچك متقابل بيضوى و نوك تيز و به بلندى يك سانتىمتر مىباشد . « 2 » اين گياه عبارت از برگها و سرشاخه‌هاى گلدار خشك شده تيموس و لگاريس از تيره لابيه است . « 3 » آويشن داراى دو نوع معمولى و گسترده است و كاكوتى نوعى از آويشن است . « 4 » صعتر داراى سه نوع

Satureia
و
Origanum
و
Thymus

مىباشد . « 5 » داراى انواع بستانى ، صحرايى و كوهى است كه نوع بستانى يا باغى را به فارسى مرزه مىنامند . برگ نوع بيابانى طولانى ريز و برگ نوع كوهى عريض و گرد است . آنچه كه رنگ آن سياه باشد معروف به صعتر فارسى و آنچه كه سفيد باشد معروف به جوزى است و صعتر شوار نيز مىنامند . انواع آويشن داراى طعمى تند و خوشبو و گلى به رنگ كبود دارند . بهترين نوع آن خراسانى است . « 6 » ليث گويد : صعتر از انواع تره‌ها است و آن را نضف گويند . در لغت عرب يك نوع از صعتر را نضفه و نوع دشتى را ندغ مىنامند و ندغ گياهى است كه هيچ حيوانى غير از زنبور عسل از آن استفاده نمىكند . « 7 » صعتر فارسى : نوعى صعتر است كه برگ آن پهن ، گرد و سياه مىباشد . « 8 » اين گياه را در ماه‌هاى خرداد و تير جمع آورى و به دقت خشك مىنمايند . « 9 »

هامش
( 1 ) - گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 2 ، ص 604 .
( 2 ) - فرهنگ معين ، ج 1 ، ص 103 .
( 3 ) - مفردات پزشكى ، دكتر آئينه چى ، 1973 ، ص 290 .
( 4 ) - . حكيم اسفنديارى .
( 5 ) - لسان العرب .
( 6 ) - محيط اعظم ، ج 3 ، ص 172 ؛ قرابادين كبير ، ص 273 .
( 7 ) - صيدنه ، ص 445 .
( 8 ) - لاثانى لغات الادويه ، ص 167 .
( 9 ) - فارماكو گنوزى ، دكتر آئينه چى ، ص 289 .