دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 78

ساييده‌اش شكم را قبض مىكند . نيز مرباى آن ملين شكم است . آمله مانع ريختن مواد زايد به معده و روده‌ها ، نگهدارنده اخلاط از تعفن و فساد و غلبه سودا ، محرك باه ، بندآور قى ، تشنگى ، آب دهان ، خون بواسير و خون ريزى ، خشك كننده رطوبات معده ، تقويت كننده قلب ، چشم ، معده ، احشاء و اعصاب و مسهل سودا و بلغم مىباشد . فشرده رقيق آمله با آرد سدر و آب ، بندآور اسهال مزمن و مسكن حرارت خون است . « 3 » مرباى آمله از مرباى هليله كم‌تاثيرتر است و هر دو يك كار را انجام مىدهند . « 4 » خوراك آن از گرماى خون مىكاهد ، ريشه مو را قوى و مو را سياه مىكند ، نافع درد پى و مفاصل ، مقوى چشم ، قلب و معده ، تقويت كننده هوش و ذكاوت ، پاك كننده معده ، بندآور قى و تشنگى ، اشتهاآور ، شهوت‌انگيز و برخى معتقدند كه آن بند آورنده اسهال مىباشد ، لكن مرباى آمله ملين و در علاج بواسير مفيد است . « 1 » ذهن و حافظه را قوت مىبخشد ، خفقان و ضعف قلب و معده را دور مىكند ، عصاره آن براى تقويت چشم مفيد است ، آمله را در خضابها داخل مىكنند . فايده مرباى آن اين است كه ضعف قلب و خفقان و ضعف دماغ ، جگر و معده را دور مىكند و اسهال را مىبندد . جوارش آمله را براى تقويت معده و جلوگيرى از اسهال و اختلاج قلب و تبخير استعمال مىكنند . مخرج سودا و محافظ اخلاط معده و روده است و باه را قوت مىبخشد . سودا را رقيق و بلغم را مسهل است . حابس خون بواسير و مقوى ذهن است . اگر آن را روى پيشانى بمالند ، خون ريزى بينى را نافع و سرمه آن نافع پرده چشم است . « 2 » استعمال آن از ورود بخارهاى بد بو به بينى جلوگيرى مىكند . روغن آمله مقوى و ثابت كننده رنگ مو و نافع شوره سر است . ميوه آملج نافع سوزاك ، سفليس ، خارش ، كچلى انگلى ، صاف كننده خون ، مقوى دندان و مدر حيض است . « 3 » بادشكن ، هضم كننده ، ملين ، مقوى و تب بر است . از آن جهت رفع استفراغ ، كمى ترشحات ادرار ، رفع