تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 79

مساهمون:

ص٧٩

يبوست ، درمان التهاب و باد سرخ استفاده مىگردد . دانه گياه براى درمان بيماريهاى مختلف مانند آسم ، برونشيت و رفع ترشحات زنانگى به كار مىرود . به علاوه آن را قابض و خلطآور مىدانند ، ميوه نارس آن مدر و ملين است . از مخلوط برگ اين گياه و دانه شنبليله ، دم كرده‌اى در بعضى نواحى هند تهيه مىشود كه از آن جهت رفع ديسانترى مزمن و به عنوان مقوى استفاده مىكنند . « 4 » روغن آن براى تقويت و رويانيدن مو مفيد است . تخم آملج نافع تنگى نفس ، برونشيت و امراض صفراوى و جوشانده آن نافع مرض قند مىباشد . چكاندن خيسانده آن نافع امراض چشم ، مرباى آن خوش طعم و لذيذ و براى قوت قلب و مغز ، بواسير خونى ، امراض جگر و معده استفاده شده است . « 5 » تمام خواص هليله در آن مىباشد . خشك و تازه آمله هر دو استعمال مىشوند . خواص آن را نشاطآور ، مدر و ملين مىگويند . همچنين داراى اثر قابض

Astringent (

استرينجت ) مىباشد . شربت ميوه آن با عسل براى تب مفيد است . براى صفرا چهار عدد آمله را يك شب داخل آب خيسانده و صبح با نيم كيلو شير و شكر و مقدارى زيره استعمال مىكنند . آمله ماده‌اى شفابخش است كه در نسخه‌هاى معروفى ذكر شده است . نسخه دهاترىلوها : گرد شيرين بيان 188 گرم ، گرد آمله خشك 768 گرم ، آهن طبى 384 گرم همه را با هم مخلوط كرده به روشى مخصوص درست مىكنند كه در امراض يرقان ، كم خونى و سوء هضم مفيد است . اطباى مسلمين عيناً مطابق اطباى هند در موضوع آملج آورده‌اند كه آن قابض ، تعديل كننده مزاج ، مفرح ، مقوى قلب و نافع رطوبات بدن مىباشد آنان آمله را بيشتر در امراض مختلف سيلان داخلى استعمال كرده‌اند . « 1 » گل آن در معجونها با ادويه مختلف داده مىشود . در فارماكو گرافياى هند از دكتر ( اى . روس ) نقل مىشود كه از ريشه آن به وسيله جوشاندن و تبخير ، ماده‌اى مشابه جوهر گل ژاپنى حاصل و در طب از آن استعمال مىشود . عصاره پوست تازه درخت آن با عسل

هامش
( 4 ) - . گياهان دارويى ، دكتر زرگرى ، ج 3 ، ص 29 .
( 5 ) - . ملحقات همدرد ، ص 383 .
( 1 ) - . فارماكو گرافيا ، ص 261 .