دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 584

است . مقوى باه و خوراك تازه آن : تا 24 گرم مىباشد . مغز آن : دافع سرفه گرم و ملين سينه و با سكنجبين براى اشخاص گرم مزاج مقوى باه و با دارچين مقوى باه براى اشخاص سرد مزاج و آب برگ آن براى جلوگيرى از اسهال بچه‌ها مفيد است . روغن آن : دانه كوچك صورت ، كلف ( كك ) وحب شباب را مفيد و مرهم اجزاء تمام آن مقوى معده است . خواص آن : ملطف ، ملين ، منفث بلغم ، مولد شير و مقوى باه مىباشد و از آن با شير فرنى درست كرده مىخورند . براى لاغرى درد سر كهنه ، كمى شير در پستان زن ، ضعف باه و درد سر حريره تخم خشخاش با مغز دانه مفيد است . از دانه پنبه روغن خوراكى تهيه مىنمايند و به جاى روغن زيتون و يا براى مالش بدن از آن استفاده مىكنند . جلا دهنده است ، در هند زنها براى آرايش چهره آن را به ترتيب خاصى استعمال مىكنند و كك و لكهاى صورت را دور مىكند . « 1 » در بند آمدن خون حيض به علت سردى نافع است . شربت گل پنبه : براى جنون ، وسواس و ماليخوليا مفيد است . « 2 » موارد استفاده آن : مسكن درد و محلل اورام مىباشد و بيشتر استعمال خارجى دارد . بسيار مفرح است . شربت آن جنون ، سواس ، اختناق رحم و خفقان ( طپش ، اضطراب ) را دور مىكند و مرهم آن محلل اورام مىباشد در علاج سوختگى به وسيله آتش ، دانه و پوست آن مفيد مىباشد . پنبه گرم كرده براى گذاشتن جاى درد مفيد است و مسكن مىباشد مرباى گل ( گلقند ) آن شير پستان زن را زياد مىكند و نيز مسمن ( چاق كننده بدن ) است . « 3 » رنگ آن سفيد است و در پاكستان غربى ، مصر و مناطق گرمسير مىرويد و مزاج آن گرم و خشك در درجه اول است . گل پنبه : گرم وتر در درجه اول ، پوست ريشه : گرم و خشك و مقدار خوراك پوست