مىگردد در مثل شاخها متفرق مىشود و صاحب مخزن و ذخيره مىنويسد : آنچه مشهور است كه بسد بيخ مرجان است صحت ندارد ، بلكه سنگى است سرخ پر سوراخ مانند خانه زنبور و لكن سوراخهاى اين از آن باريكتر و سختتر و در سواحل درياى عمان و يمن و فارس و غيره در زير آب پيدا مىشود و ابن سمجون گفته كه بسد آن نبات بحرى است و در جوف دريا مىرويد و چون از دريا برآورند و هوا بدان برسد سخت مىگردد . بهترين آن سرخ شيع اللون مثل شنگرف متساوى الاجزا بسيار شاخهايش صلب شفاف بى ريگ است ، سرد و خشك بوده و آن قابض و مجفف است « 1 » . بسد : به تخفيف سين اسم خيرى احمر است و به سين مشدده بلغت هندى اسم مرجانست و به فارسى بيخ مرجان و به عربى مرجان را قرول نيز نامند و معرب از قرواليون يونانيست و بيخ مرجان را به عربى نشف نامند .
خواص :
مقوى و مفرح قلب ، قابض ، حابس دم ، مجفف ، جلا مىدهد با روغن بلسان مخلوط نموده در گوش چكانيده مسكن درد گوش است ، براى قوت چشم بسد را سرمه مىكنند ، گرد بسد سوخته در صاف كردن دندان استفاده مىشود ، سيلان خون را در هر كجاى بدن مىبندد عين بواسير خونى نفث الدم ، اسهال خونى را نافع است . در خفقان و وسواس هم مفيد است و در بعضى مركبات يونانى كه مخصوص اعصاب است اين را مشمول نمودهاند بعضى اطبا اين را بيخ مرجان قبول نمىكنند . « 2 » براى كليه ضرر دارد . مصلحش : كتيرا و طباشير بدلش : دم الاخوين . مقدار خوراك چهار گرم . نفع خاص : مفرح و مقوى قلب « 3 » نسخهاى به نام جواهر مهره مقوى قلب و دماغ و جگر و نسيان و مقوى كل بدن و بسد را با ادويه مقوى ديگر در اين نسخه ذكر كرده است . نسخههاى معروف در دواهاى معروف يونانى كه بسد در آن است ذكر