تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 192

مساهمون:

ص١٩٢
اول خشك است . « 10 »

تركيب شيميايى :

اشق داراى يك روغن فرّار ، صمغ و رزين است . « يرى زيس وسيسكى » نوشته است كه اشق داراى دو نوع است : يك نوع داراى اسيد و نوع ديگرى داراى رزين ساده است كه از گرم كردن آن سولفوريد هيدروژن بدست مىآيد . « 1 » محلول صمغى اشق را آمونياك مىنامند و داراى 25 درصد صمغ ، 70 درصد مواد رزين و 3 درصد روغن است . « 2 »

خواص :

در ايران معمولًا وشا را با اسفند دود مىكنند و بوى آن را براى رفع زخم چشم مفيد مىدانند . وشا ، مقوى ، قاعده‌آور ، خلطآور ، ضد حساسيت ، نافع برونشيت كهنه ، تنگى نفس و امراض ريوى مىباشد . جوشانده وشا منفعت زيادى به طور نوشيدنى و ماليدنى براى كهير دارد . نيز قاتل كرم شكم و دافع رطوبت معده است . خوراك وشا ، با سركه نافع سپرز ( طحال ) ، با جوشانده جو نافع تنگى نفس و امراض ريوى و با عسل جهت صرع مفيد مىباشد . ضماد وشا با سركه مفاصل را نرم و كك‌ومك و آثار سياهى پوست را از بين مىبرد . شستن سر با مخلوط وشا و حنا ، شوره سر را از بين مىبرد . « 3 » بلغم را دفع و بدن را شاداب مىكند . ورمهاى سخت را نرم مىكند و مليّن است . بول و حيض را از رحم و مثانه جارى مىكند و سرمه آن سفيدى حدقه چشم را نافع مىباشد . « 4 » باز كننده بسته‌هاى جگر ، دافع سنگ كليه ، نرم كننده سختى طحال و نافع زخمها است . خوردن يك درم آن و ماليدنش بر محل طحال ورم آن را از بين مىبرد . « 1 » ماليدن اشق بر روى بواسير ، دانه‌هاى بواسير را باز مىكند . نيز بر روى برص و سياهى پوست همراه با سركه نافع آن مىباشد . همراه با عسل نافع تنگى نفس و سرفه‌هاى كهنه است . اشق جنين زنده يا مرده را خارج مىكند . « 2 » ماليدنش بر خنازير دهنه

هامش
( 10 ) صيدنه ، ج 2 ، ص 754 ؛ اغراض ، ص 61 ؛ تحفه ، ص 25 .
( 1 ) - فارماكوگرافيا ، ج 2 ، ص 156 .
( 2 ) - بريتانى ، 1111 .
( 3 ) - زبان خوراكيها ، ج 3 ، ص 58 .
( 4 ) - صيدنه ، ج 2 ، ص 754 .
( 1 ) - طب النبى ، ص 166 .
( 2 ) - مخزن المفردات ، ص 31 .