زخم را باز مىكند . « 3 » در باز كردن تأثيرش به حدى است كه مىتواند خون را از دهانه رگها روان سازد و نيروى نرم كنندگى و خشك كنندگى هم دارد . گوشت فاسد را مىخورد و گوشت سالم را مىروياند . اشق ، آميخته با عسل يا با آب جو ، مسكن درد سياتيك ، پهلودرد و درد مفاصل است . اگر با عسل و زفت باشد و ضماد كنند سختى مفاصل را از بين مىبرد . اگر با سركه به ورق و روغن حنا مخلوط كنند خستگى را بر طرف مىكند . زبرى و گرى پلكها را نرم و سپيدى چشم را جلا مىدهد و در مورد رطوبتهاى چشم سودمند است . در معالجه « ربو » تنگى نفس و تندى نفس مفيد است و بايد با عسل بليسند يا با آبجو تناول نمايند . زخم حجاب سينه را تنقيه مىكند و از خفگى ، بلغم و زهره سياه ( مره سوداء ) رهايى مىبخشد . تناول 41 گرم در خمى از اشق در علاج سخت شدن طحال و سفتى كبد مفيد است و اگر با سركه باشد و بر طحال و كبد بمالند همان تأثير را دارد و در استسقاء نيز مفيد است . در ادرار چندان مؤثر است كه با بول خون آيد ، مسهل و ضد كرم كدو است . حيض را روان مىگرداند . بيضتين كه به سختى دچار آيند با ماليدن اشق و سركه نرمش طبيعى را باز يابند . اگر اشق را با مشك زمين و روغن زيتون مخلوط كنند قاتل حشرات است . « 4 » اشق مدر بول و حيض و ماليدن آن با روغن براى سختى اورام مفيد است . براى فلج ، لقوه و نقرس هم مجرب است . منفعت خاص : محلل ورمهاى طحال و جگر است . با آب گرم مخلوط كرده و قرقره نموده براى درد گلو نافع است . خوردن اشق با عسل ، دافع بلغم و كرمهاى معده است و ضماد آن بر چشم ، رطوبت چشم و غبار چشم را دور مىكند . اگر بر زخمها ماليده شود هم صاف مىكند و هم پر مىنمايد . سينه را از رطوبت كثيف ، پاك و سنگ كليه و مثانه را دفع مىكند . « 1 »
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 193
مساهمون: مصطفى النوراني الاردبيلي
ص١٩٣
هامش
( 3 ) - اغراض ، ص 61 .
( 4 ) - قانون در طب ، ج 2 ، ص 66 .
( 1 ) - المفردات ، ص 80 ؛ بستان المفردات ، ص 212 .