تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى ) — صفحة 134

مساهمون:

ص١٣٤
صفراوى ، روماتيسم ، بزرگى طحال ، سنگ كليه ، مارگزيدگى ، تب و ضعف هنگام قاعدگى مىباشد . اراك داراى ماده‌اى به نام سولوادرين و تريمتيل آمين
TRIMETHYL AMIN
است . استفاده اراك براى زنهاى حامله مضر است . مسواك كردن زياد با آن باعث پيدايش جوش در دهان مىشود و مصلحش كتيرا است .

اسم :

اراك را به عربى : شجرة السواك ، اراك و به فارسى : چوج و درخت مسواك مىگويند . نيز به فارسى : درخت شوره ، درخت مسواك و چوج ، به عربى : اراك ، ايوارك و ايواراك ، به سانسكريت : كرپهل ، پيلو ، شيث سه ، سرنس و غيره ، به هندى : پيلو ، انگليسى :
MUSTERE TREEOF SCRIPTORE TOOTH BRUSH TREE
و به لاتينى :
SALVIDORA OLIOIDES
و
SALVIDORA PERSICA

مىنامند . و در زبان سانسكريت آن را پيلوساهاسارا ، كرمها ، تات پهلا و اسامى ديگر مىنامند . « 1 » اراك را جهاص و جهار نيز گويند . اگر ميوه آن رسيده و پخته باشد ، عفص ، حسر ، عنيد ، كباث و برير و اگر نرسيده باشد ، مرد گويند . « 2 »

روايت :

در حديث است كه « ان اصحاب الاراك لا حج لهم » يعنى صاحبان اراك حج ندارند . در اين جا مراد محلى از عرفه است . حاجيانى كه از طرف شام نزديك نمرة مىآيند ، در آنجا وقوف مىنمايند كه گويا در آن منطقه درختهاى اراك است ، آنجا اول حد عرفه است ، نه اصل عرفه ، لذا حج با وقوف در آنجا صحيح نمىشود . « 3 » امير المومنين عليه السلام فرمود : مسواك كردن به چشم نور مىدهد . « 4 » ثواب مسواك كردن در روايات زيادى است كه بيشتر اوقات از درخت اراك مسواك مىنمودند . براى تفصيل آن

هامش
( 1 ) - فارماكوگرافيا ، ص 380 ؛ محيط اعظم ، ج 1 ، ص 134 .
( 2 ) - صيدنه ، ص 47 .
( 3 ) - مجمع البيان ، لفظ اراك ، ص 413 .
( 4 ) - محاسن ، ص 562 .