مياه و رياح مىكند ، از همه بدتر با غدهء كه از جگر گاو مىگيرند ، آبله مىكوبد « كه اين از مخترعات يكى از حكماى ماست » حاجى ، مىدانى كه آبله يعنى پيوند ، هيچ آدم با گاو پيوند مىشود ؟ سالهاست ما از پهلوى آبله نان مىخوريم ، اين مرد كافر بااينكه فرنگى است ، ما را بجاى خر مىگذارد ، و نان را مىخواهد از حلق ما بيرون آرد ، اينها بر كنار ؛ كارى كه در آن همت تو لازم است ، اينست كه مىگويم : - چند روز پيش از اين ، معتمد الدوله خيار و سكنجبين بسيار ، و كاهو و سركهشيرهء فراوان خورده ، و ناخوشى غريبى گرفته ، ايلچى در وقت خوردن آنها حاضر بوده ، از قرينه دانست ناخوش خواهد شد و از قضا هم ناخوش شد ، ايلچى بمحض شنيدن ناخوشى او حكيمش را بمعالجه فرستاد . در ميان ايلچى و معتمد الدوله شكرآب بود ، ايلچى در رواج تجارت و گشودن مدارس و مكاتب در ايران اصرار داشت ، و معتمد الدوله مىگفت كه اين كارها مصلحت دولت نيست ، ببهانه اينكه شايد قول حكيم ، رفع شر ايلچى را از سر ايرانيان كند ، حكيم را قبول كرد .
اگر آنوقت از اين معنى خبردار شده بودم ، يك كوك و كلكى مىكردم كه رأى معتمد الدوله را بزنم ، اما حكيم فرصت بتدبير من نداده ، به زودى بمعالجه پرداخت ، دوايش ،
نهضت پزشكى يا لزوم تجديد نظر در اصول و مبانى طب امروز ( فارسى ) — صفحة 145
مساهمون: سيد جلال مصطفوى كاشانى
ص١٤٥