اختصاصى مربوط به فنيلبوتازون ، فقط ،
Azolid
و
Butazolidin
را بنويسند . آيا جاى اين سؤال هست يا نه كه به چه دليل و طبق كدام اصل از ميان 23 داروى اختصاصى مربوط به تولبوتاميد فقط نام
Orinase
ذكر شده است ؟ اين سؤال حتما بىجواب خواهد ماند ، زيرا حق مطلب اين است كه دخالت مستقيم سازندهء داروى مزبور براى شهرت يافتن و بيشتر فروختن آن در كار بوده است و لا غير . چه تبليغاتى مؤثرتر از اينكه كتاب ( ارزشيابى تداخل اثر داروها ) به سه زبان ترجمه و 80000 نسخه از متن اصلى در سراسر جهان منتشر شده است .
همهء بحث ما را در اين گفتار بتوان در يك جمله خلاصه كرد و آن اينكه در قرن طلايى بيستم ، اندرز پيشكسوتان پزشكى مبنى بر اينكه : « قبل از هر چيز ، درمان بيمار نبايد با آزار همراه باشد » نه تنها رعايت نشده ، بلكه عدم رعايت آن چندان خطرات و تلفات داشته كه فرياد سازمان بهداشت جهانى را برآورده است . اچ . فريبل سرپرست امور دارو در سازمان بهداشت جهانى ، طى مقالهاى مندرج در هوكرونيكل « 28 » مورخ فوريهء 1973 ، به همهء پزشكان و داروسازان و سازندگان داروها هشدار داد و گفت : « بيضرر بودن دارو مهمتر از مؤثر بودن آن است از تبليغات دامنهدار شركتهاى داروسازى ، در بيماران براى مصرف دارو و در پزشكان براى تجويز آن ، آمادگى بيشتر به وجود مىآيد » . و حتى بحث شديد آن به مطبوعات غير پزشكى و پرانتشار جهان نيز كشيده شد و كار رسوايى آن بجايى رسيد كه با عنوان درشت نوشتند : « خطر : دارو همچون سرطان كشتار مىكند . » ، « امروز يك حقيقت به اثبات رسيده است : از هر چهار تن كه درمىگذرند ، يك تن به سبب زيادهروى در استعمال دارو جان خود را از دست داده است و اين امر تمام روشهاى امنيت اجتماعى را به ورشكستگى محكوم مىكند . صنايع دارويى جهان بىقيدوشرط و بىبندوبار به فعاليت خود ادامه مىدهد و گاه داروهائى عرضه مىكند كه جان انسانها را به خطر مىافكند .
امروزه علم پزشكى ، به همان اندازهء جنگها ، موجب كشتار مىشود . به هر روز ، تحقيقات علمى و فنى در زمينههاى پزشكى و دارويى توسعهاى بيشتر مىيابد و اجتماعات و كنگرههايى براى يافتن راهحلى در راه كاهش خطراتى كه از مصرف داروها بشر را تهديد مىكند ( علم پزشكى به آن بيماريها ، عنوان ( ياتروژنيك ) « 29 » داده است ، يعنى بيماريهايى كه بوسيلهء پزشك به وجود مىآيد ) تشكيل مىشود . براساس آمارى بسيار دقيق كه در سوئيس تنظيم شده است ، در اين كشور هر چهار روز يك تن ، به علت خطرات ناشى از داروها ، جان خود را از دست مىدهد . پيش از اين ، به ساليان دراز ، كارشناسان برنامهريزى و دانشمندان اقتصادى از اينكه در جوامع بشرى سطح هزينههايى كه براى
هامش
( 28 ) .Who - Chronicle( 29 ) .Iatrogenique