كليهء پزشكان و دندانپزشكان و داروسازان و مؤسسات پژوهش پزشكى و دارويى داشتند ، براى كشف آسيبها و اختلالات ناشى از ورود دو داروى همراه يكديگر در بدن بيمار ، به فعاليت عظيم و بىسابقه دست زدند و بالنتيجه انجمن داروسازان آمريكا با همكارى گروههاى مختلف ، مركب از انجمن پزشكان آمريكا ، انجمن دندانپزشكان آمريكا ، جامعهء داروسازان بيمارستانى آمريكا ، ادارهء مواد خوراكى و دارو و كتابخانهء ملى پزشكى كه جمع كل افراد آنها بالغ بر 300 تن مىشد ، در سال 1973 كتابى تأليف كردند با عنوان : « ارزشيابى اثرات متقابل داروها » « 10 » ( كتاب مزبور در ايران توسط آقايان دكتر منوچهر طراز و دكتر توكلى صابرى ترجمه و در سال 1352 شمسى به چاپ رسيد . چاپ دوم كتاب مزبور با اضافاتى در سال 1978 به زبان اصلى و ترجمهء آن توسط دكتر توكلى صابرى و على نورى در سال 1361 شمسى منتشر گرديد . )
در اينكه تداخل اثر دو دارو ، بهنگامى كه همراه با يكديگر مصرف شود ، ممكن است خطراتى ايجاد كند كه گاه به مرگ بيمار بيانجامد ، كوچكترين شك وجود ندارد ، چنان كه در ترجمهء نخستين چاپ كتاب در صفحهء چهارده نمونهاى از آن به اين عبارت آمده است :
« گزارشهايى موجود است كه نشان مىدهد تعدادى بيمار كه داروهاى ضد انعقاد و خوابآور را باهم مصرف مىكردهاند ، بعد از قطع داروهاى خوابآور ، بر اثر خونريزى شديد فوت كردهاند . »
با اينكه در تمام صفحات هر دو چاپ كتاب يادشده ، مطالبى به چشم مىخورد كه از احتمالاتى و مجهولاتى بيشمار حكايت مىكند كه به مكانيسم تداخل اثر داروها و چگونگى پيدايش عوارض و خطرات آنها مربوط است و در نتيجه از ارزش اين مطالعات عظيم اندكى مىكاهد ، مع هذا تا آنجا كه در توان پژوهشكنندگان و امكانات پژوهش بوده است مطالبى مفيد در اختيار پزشكان و داروسازان قرار داده شده است كه بىشك براى آنان سودمند است و در آن نمىتوان كوچكترين شك داشت . اما بايد دانست كه موضوع « تداخل بين داروها و ارزشيابى اثرات آنها » كارى نيست كه به پژوهندگان آمريكا منحصر باشد . در تمام كتابهاى فارماكولوژى ( داروشناسى ) مبحثى مفصل ، با همين عنوان ، وجود دارد و حتى كتابهايى مستقل نيز در اينباره تأليف گرديده است .
از جمله كتابى به زبان فرانسوى با عنوان « تداخل داروها » « 11 » تأليف نومان « 12 » چاپ 1976 در 445 صفحه حاوى مطالبى بسيار سودمند ، بجز مطالب مندرج در آن كتاب چاپ
هامش
( 10 ) .Evaluations of drug interaction 1973( 11 ) .Guide des interferences medicamenteuse( 12 ) .Neuman