هامش
- در كسانى كه فشار خون داشته و بيم سكته در آنان رود بهويژه در اشخاص مسن ، بهتر آن است كه روزى دو سه نخود صبر زرد داده شود ، زيرا داروى مزبور خون را از مغز به پا مىآورد و مانع بروز سكته مىگردد . اين روش من است كه هميشه نتيجه خوب از اين دارو ديدهام . تنها ايراد آنكه اسهالى ايجاد مىكند كه پس از يكى دو روز بر طرف مىشود . ديگر آنكه موجب بروز خون بواسير شده و گاهى سبب باز شدن قاعده در زنان مىگردد ، و نيز ممكن است باعث نزف الدم رحمى شود . بنابراين در هنگام استفاده بايد همه جوانب در نظر گرفته شده و در صورتى كه صلاح ديده شود به بيمار تجويز گردد .
در رعاف سخت چنانچه يك تا دو نخود صبر زرد داده شود خون بند آمده و از سر متوجه پاها مىگردد .
اين روش و تجربه فقط مخصوص نگارنده است كه مكرارا از آن نتيجه گرفتهام . در اشخاصى كه تازه دچار سكته شده باشند ، پس از گرفتن خون و گذاشتن كيسه يخ به سر و تدابير ديگر ، روش من آن است كه در صورت امكان روزى 20 تا 40 سانتىگرم صبر زرد به مريض مىخورانم زيرا اين دارو خون را از سر به پاها مىراند و لذا مانع بروز حملات ديگر مىشود . ( بعد از يك حمله سكته اغلب چند حمله سكته ديگر بروز مىكند كه خفيفند و اكثرا پس از چند روز يعنى 7 تا 8 روز و گاهى بيشتر يك حمله سخت خطرناك ديگر نيز بروز خواهد كرد ) . در اين حال اگر حملهاى بروز كند بسيار سبك بوده و از شدت و خطر آن كاسته خواهد گرديد . البته ممكن است دارو ايجاد بواسير نمايد . ضمنا اين دارو موجب لينت طبع نيز مىشود كه در اين مورد هم امرى لازم و واجب صورت گرفته است .
چنانچه فشار خون با حالت صفراوى ( گرمى ) و كبدى ( بهويژه عظم كبد ) همراه باشد در صورت لزوم بايد از بيمار خون گرفت و داروى منضجى به شرح زير به او داد :
1 - عصاره تخم كاسنى 2 ، تخم خيار 3 و تخم خرفه 2 ل .
2 - جوشانده از ريشه كاسنى 2 ، اصل السوس 3 ، نيلوفر 2 ، شاهتره خشك 1 ، عناب 20 دانه ( جوشانده را همراه با بيد خشت 12 و اگر يافت نشد با شير خشت 6 ل ميل كند )
3 - روز بعد ، مسهلى مركب از مغز فلوس 12 ، ترنجبين 14 ، نيلوفر 2 پوست هليله زرد 4 ، گل سرخ 1 ، تمر هندى 7 ، بنفشه 4 ، روغن بادام شيرين 4 ل ، عناب 20 دانه و آلوبخارا 40 دانه ( اگر يافت نشود آلو سياه به كار برند )
در صورت امكان سه روز ديگر هم از شيره خنك و منضج مذكور به بيمار دهند . روز چهارم باز مسهل فلوس را ميل نمايد . چنانچه لازم افتد مىتوان چند بار اين دستور را تكرار كرد . و در اين حال از فشار خون به سرعت كاسته شده ، تيرگى رنگ رخسار بيمار بر طرف خواهد شد .
اگر بيمار از خوردن جوشانده و مسهل اكراه داشته باشد در اين صورت مىتوان آلوبخارا يا آلوسياه ( 40 تا 50 دانه ) را با پوست هليله زرد 5 ل ، تمر هندى 7 ل ، گل سرخ 3 ل و ترنجبين 7 ل جوشانيده و صاف -