حرارت در اين نبض - به نسبت نوع دوم - كمتر باشد ؛ لايفاء حاجته بالعظم .
و اين نبض در حالت سرور يافته مىشود ؛ لما قلنا فى النوع الرابع من القسم الخامس من المركّبات الثلاثى .
و چون نبض بعد انهضام طعام عظيم قوى سريع لين مىگردد - لما ذكرنا - پس اگر مزاج طعام بارد بود ، بطوء و تفاوت عوض سرعت حادث كند و اين نبض پديد آيد .
9 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و متواتر و صلب
10 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و متواتر و لين
11 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و متفاوت و صلب
12 . نبض عظيم و ضعيف و سريع و متفاوت و لين
و اين هر چهار نوع بنا بر تخالف ميان عظم و صلابت و ما بين ضعف و سرعت امكان حصول ندارد .
13 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و متواتر و صلب
و اين نيز به سبب ضدّ عظم و صلابت ممكن الحصول نيست .
14 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و متواتر و لين
سببش كثرت حرارت * و ضعف قوّه * و غلبهء رطوبت است .
15 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و متفاوت و صلب
و اين هم بنا بر ضدّ صلابت با عظم امكان حصول ندارد .
16 . نبض عظيم و ضعيف و بطىء و متفاوت و لين
سببش كثرت حرارت چندانكه به عظم كفايت كند * و ضعف قوّه ( نه چندانكه مانع عظم باشد و استغنا از سرعت و تواتر ) * و زيادتى رطوبت است .
و اين نبض در مرض نسيان * و سبات مىباشد و مختلف به اختلاف موجى بود ، زيرا كه اين امراض از مادهء بلغمى رطب كه در دماغ متولّد شود و يا از عضو ديگر در آن بيايد حادث مىگردند و دماغ نيز عضو