ضماد نافع ورم طحال كه حقير مكرّر تجربه حاصل نموده : حلبه ، بذر كتان ، آرد جو و آرد باقلا هر كدام پنج ، اكليل الملك شش ، بوره و بيخ كبر هر كدام چهار ، مقل سه ، اشنه ، ايرسا ، پشك بز هر كدام دو ، انجير زرد و سياه پانزده . انجير را يك شبانهروز در سركه بخيسانند و بسايند و باقى ادويه را گرفته ، با آن بسرشند و بر طحال ضماد نمايند .
ضماد ورم مزمن سپرز : هرگاه بدن حامى « 103 » نبود ، بورهء ارمنى ، نوره ، عاقرقرحا ، خردل به قطران جمع كرده ، طلا كنند .
كماد مجرّب : پارچهء نمدى در سركه و رماد تر كنند و بر سپرز ببندند .
دستور : هرگاه صاحب مرض سپرز را وجعى باشد و با وجع حمّى نبود ، بنوشانند طبيخى از ماء الاصول به اضافهء آلو و شاهتره و شيرخشت و مويز بىدانه و روغن بادام .
و هرگاه حمّى بود ، ترك حموضات كنند و بعد از آن سقايت نمايند مسهلى از مطبوخ افتيمون و پوست هليلهء زرد ، به اضافهء شيرخشت ؛ و به تكرار اين منضج و مسهل بكوشند تا رفع غائله شود .
چنانچه فسادى در تزايد دم ملاحظه شود ، فصد اسيلم فرمايند و بعد از رفع مرض ، مداومت با كاسنى غير مغسول نمايند و در مقام تنقيهء كامل و اصلاح مزاج ، شير بز به طريق معمول ميل فرمايند و اصرار فرمايند به سقايت چوب چينى ، به دستوراتى كه استادان مقرّر فرمودهاند .
[ البسايط در امراض طحال ]
غاريقون با سكنجبين ، مزيل ورم و ضعف احشاء است .
آشاميدن زراوند مدحرج با آب ، مزيل ورم طحال است .
زراوند طويل با سكنجبين خوردن و با سركه بر سپرز طلا كردن ، عظيم النفع است .
فوفل با سكنجبين ، مفتّح سدهء سپرز است .
جوز بوّا محلّل است ورم را .
انجير خشك يزدى در سركه نه روز بخيسانند ، پس ضماد كنند بر سپرز ، و هر روز چهار دانه و تا هفت دانه بخورند . عجيب است در تحليل ورم سپرز ، و حقير مكرّر تجربه نمودهام .
جزر محلّل ، و با نمك مذيب طحال است .
چغندر مطبوخ با سركه و خردل زايلكنندهء غلظ طحال سددى است .
شربت صعتر با سركه موافق است مطحول را .
هامش
( 103 ) . حامى در اينجا يعنى تبدار ، برگرفته از حمّى به معناى تب .